واکاوی و تبیین پیشران‌های موثر بر آینده اقتصاد ایران در راستای تحقق بیانیه گام دوم انقلاب

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری آینده پژوهی، دانشگاه بین المللی امام خمینی (ره)، قزوین، ایران

2 دکتری آینده پژوهی ، مدرس دانشگاه بین المللی امام خمینی (ره)، قزوین، ایران

3 استادیار گروه حسابداری، دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه بین المللی امام خمینی(ره)، قزوین، ایران

4 دانشجوی دکتری آینده پژوهی، دانشگاه بین المللی امام خمینی(ره)، قزوین، ایران

doi
چکیده

به دلیل تغییرات مداوم، پویایی مستمر و ناپایداری محیطی فضای اقتصادی در ایران واکاوی و کنترل پیشران‌ها و آینده‌نگاری راهبردی بر اساس آن بیش‌ازپیش ضروری شده است. لذا پژوهش حاضر در پی شناسایی و تحلیل پیشران‌های کلیدی تأثیرگذار بر آینده اقتصاد ایران در راستای تحقق سند راهبردی آینده نگارانه بیانیه گام دوم انقلاب مقام معظم رهبری است. پژوهش حاضر از منظر هدف توصیفی و ازلحاظ راهبرد‌های پژوهش پیمایشی است. جهت انجام پژوهش از روش آمیخته با راهبرد غالب اکتشافی متوالی استفاده‌شده است. ابتدا به روش کیفی و با کمک آرای خبرگان، پیشران‌ها شناسایی و بر اساس الگوی EPISTELU دسته‌بندی و به گروه‌های 8 گانه اقتصادی، سیاسی، نهادی، اجتماعی، فناوری، حقوقی، دانشگاهی و زیست‌محیطی تقسیم‌بندی شدند. در ادامه با کاربست روش دلفی فازی ابتدا نظر خبرگان از طریق توزیع پرسشنامه جمع‌آوری و پیشران‌ها اولویت‌بندی شدند. سپس با ترسیم نمودار پراکنش بر پایه دو محور میزان عدم قطعیت و تأثیر، پیشران‌های اصلی گزینش شدند. یافته‌های پژوهش حاضر نشان می‌دهد که پیشران‌های کلیدی: نرخ ارز، ثبات سیاسی، کنترل تورم، تحریم‌های نفتی و اقتصادی ایران، فساد اقتصادی؛ اقتصاد دیجیتال، دولت الکترونیک، مولد شدن و صنایع دانش‌بنیان، بیکاری جوانان و میزان مشارکت و سرمایه اجتماعی؛ 10 پیشران اصلی مؤثر بر آینده اقتصاد ایران می‌باشند. در انتها بر اساس یافته‌های پژوهش، پیشنهاد‌هایی برای سیاست‌گذاری برای اقتصاد ایران ارائه‌شده است.