بلایت ریزوکتونیایی آزولا در مزارع برنج شمال ایران
نویسندگان
doi
چکیده
سرخس آبی یا آزولا (Azolla filiculoides) گیاهی بیگانه است که در سال 1986 از کشور فیلیپین به عنوان کود سبز مزارع برنج به کشور وارد شد. شرایط آب و هوایی مزارع برنج و سایر منابع آبی، حوضچهها و رودخانههای شمال ایران شرایط بسیار مناسبی برای تکثیر و رشد آن را فراهم نمود (1). در تابستان 1379 بلایت آزولا در مزارع برنج آلوده به بیماری شیت بلایت در ایستگاه تحقیقاتی برنج آمل مشاهده گردید. بلایت موجب قهوهایشدن کلنیهای شناور A. filiculoidesگردیده بود. اندامهای آلوده آزولا پس از ضدعفونی سطحی با سدیم هیپوکلریت نیم درصد با آب مقطر سترون شسته و روی کاغذ صافی سترون خشک گردید و روی محیط کشت اسیدی PDA کشت داده شدند. پس از چند روز پرگنههای بدستآمده با روش نوک ریسه خالصسازی شدند. براساس خصوصیات کشت و ریختشناختی شامل وجود ریسههای قهوهای رنگ با انشعابات عمودی، فرورفتگی در محل اتصال انشعاب، ضخامت ریسه و ماهیت چندهستهای بودن آن با رنگآمیزی با KoH, Safranin-o و اسکلرتهای قهوهای تیره، قارچ جداشده Rhizoctonia solani تشخیص داده شد. این قارچ اخیراً از آزولاهای آلوده در مزارع برنج کره بهعنوان R. solani AG1-1A براساس مقایسه rDNA ITS تشخیص داده شد و روی گیاه آزولا بیماریزایی آن به اثبات رسید (2). با توجه به اینکه بلایت آزولا در مزارع برنج آلوده به بیماری شیت بلایت مشاهده و قارچ R. solani از آنها جداسازی شده است احتمال دارد که عامل بلایت آزولا و شیت بلایت مشابه با آنچه باشند که در کره گزارش شده است. حالت شناور بودن گیاه آزولا خطر انتقال ریزوکتونیارا به مزارع برنج یا سایر آبراهها را فراهم مینماید.