فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

نشانه‌های بلاغی، در آثار هنری مختلف به اشکال متفاوت معنارسانی می‌کنند و نحوة بروز و ارائة آنها با توجه به نوع اثر متفاوت است. در آثار سینمایی اقتباسی و در فرایند تبدیل متن به فیلم که واژه‌ها به صدا و تصویر تغییر می‌یابد، از جمله اساسی‌ترین مواردی که در این دگرگونی نقش دارد، نشانه‌های بلاغی است. در پژوهش حاضر، به منظور بررسی نحوة دگرگونی نشانه‌های بلاغی از متن ادبی به فیلم، داستان «سفر» و  فیلم «زمستان است» که با اقتباس از این داستان ساخته شده، مطالعه و بررسی شده است. این مقاله به شیوة توصیفی - تحلیلی و با استفاده از دو نوع منبع، مکتوب و دیداری - شنیداری (فیلم) انجام شده است که ابتدا به مطالعة منابع مکتوب به همراه متن داستان «سفر» پرداخته شد، سپس فیلم «زمستان است» معاینه و بررسی گردید و نشانه‌های بلاغی دو اثر ادبی و سینمایی با یکدیگر تطبیق داده شد و در نهایت، دگرگونی‌های نشانه‌های بلاغی از متن ادبی به فیلم، تحلیل و بررسی شد. یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد که در میان نشانه‌های گوناگون حوزة بلاغت، عناصری مانند استعاره، تشبیه، کنایه، مجاز، نماد، متناقض‌نما، براعت استهلال و حسن ختام، در فرایند اقتباس از داستان «سفر» به فیلم «زمستان است» دگرگونی چشم‌گیری داشته است. دگرگونی نشانه‌های بلاغی، از متن ادبی مورد نظر به این فیلم، به واسطة شگردهای سینمایی، همچون تدوین، طراحی صحنه، طراحی لباس، صداگذاری، نورپردازی و همچنین حالت‌های صورت و بدن و حتی گاهی سکوت بازیگران صورت گرفته است.