بررسی اثر شربت ماءالعسل مرکب بر سندرم تخمدان پلی‌کیستیک القایی توسط استرادیول والرات در موش صحرایی ماده

نویسندگان

1 مرکز تحقیقات طب سنتی و مفردات پزشکی، دانشکده طب سنتی، دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی، تهران، ایران. استادیار گروه طب سنتی، دانشکده طب سنتی، دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی، تهران، ایران

2 مرکز تحقیقات طب سنتی و مفردات پزشکی، دانشکده طب سنتی، دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی، تهران، ایران. دکترای تخصصی طب سنتی، دانشکده طب سنتی، دانشگاه علوم پزشکی قم، قم، ایران.

3 مرکز تحقیقات طب سنتی و مفردات پزشکی، دانشکده طب سنتی، دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی، تهران، ایران.

4 مرکز تحقیقات طب سنتی و مفردات پزشکی، دانشکده طب سنتی، دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی، تهران، ایران. استادیار گروه طب سنتی، دانشکده طب سنتی، دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی، تهران، ایران.

5 دانشیار گروه طب سنتی، دانشکده طب سنتی، دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی، تهران، ایران.

6 استادیار گروه ایمونولوژی، دانشکده پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی زنجان، زنجان، ایران.

7 دکترای تخصصی پاتولوژی دامپزشکی، گروه دامپزشکی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد شبستر، شبستر، ایران.

doi
10.22038/ijogi.2021.17823
چکیده

مقدمه: سندرم تخمدان پلی­کیستیک در 10-5% زنان سنین باروری وجود دارد و با اختلال قاعدگی، هیپرآندروژنیسم و کیست تخمدان مشخص می‌گردد. فرآورده­های طب سنتی ایرانی می­تواند در درمان این سندرم، مؤثر باشد. مطالعه حاضر با هدف بررسی اثر شربت ماءالعسل مرکب بر سندرم تخمدان پلی‌کیستیک القایی توسط استرادیول والرات در موش صحرایی ماده انجام شد. روش‌کار: در این مطالعه تجربی که توسط مرکز تحقیقات طب سنتی و مفردات پزشکی دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی و در سال 1396 در آزمایشگاه حیوانات دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی بر روی موش‌های صحرایی ماده انجام شد، از شربت ماءالعسل مرکب (عسل، دارچین، زعفران، خولنجان، زنجبیل، هل، جوزبوا، بسباسه، مصطکی) استفاده شد. 30 سر موش صحرایی ماده به 5 گروه 6­‌تایی کنترل منفی، کنترل مثبت و سه گروه درمانی (دریافت‌کننده ماءالعسل با دوز 1 میلی‌‌لیتر/کیلوگرم، ماءالعسل با دوز 2 میلی‌‌لیتر/کیلوگرم و متفورمین) تقسیم شدند. سندرم تخمدان پلی‌کیستیک با تزریق استرادیول والرات القاء شد. در پایان مداخله موش­ها یوتانازی شده و اندازه­گیری هورمون­ها و بررسی بافت­شناسی تخمدان انجام شد. تجزیه و تحلیل داده‌ها با استفاده از نرم‌افزار آماری SPSS (نسخه 24) و آزمون‌های کروسکال-والیس و آزمون تعقیبی دان-بونفرونی انجام شد. میزان p کمتر از 05/0 معنادار در نظر گرفته شد. یافته­ ها: در پایان مطالعه، وزن تخمدان در گروه متفورمین و ماءالعسل 2 بالاتر از گروه بدون درمان بود. در وزن بدن و چربی دور شکمی تغییری حاصل نشد. افزایش میزان پروژسترون در هر سه گروه درمانی (002/0=p) و کاهش میزان استروژن در گروه متفورمین نسبت به بدون درمان (021/0=p)، به­طور معناداری مشاهده شد. در بررسی نمونه‌های بافتی تخمدان، کاهش تعداد کیست­های تخمدان در گروه ماءالعسل 1 (001/0=p)، و افزایش تعداد جسم زرد و فولیکول‌های انترال در گروه‌های ماءالعسل 1 و 2 نسبت به گروه بدون درمان معنادار بود (010/0=p). تعداد فولیکول گراف در گروه‌ها تفاوت معناداری نداشت (083/0=p). نتیجه­ گیری: ماءالعسل مرکب در بهبود وضعیت هورمونی و بافت­شناسی در سندرم تخمدان پلی­کیستیک به اندازه متفورمین و در مواردی بیشتر از آن مؤثر است.