بررسی اثرات بازدارندگی برخی پپتیدهای حشرات علیه باکتری Pseudomonas tolaasii عامل بیماری لکه قهوه‌ای قارچ سفید دکمه ای

نویسندگان

1 استاد، مرکز تحقیقات علوم دارویی و فراورده های آرایشی، دانشگاه علوم پزشکی کرمان، کرمان، ایران

2 -دانشجوی دکتری رشته بیماری شناسی گیاهی، دانشکده کشاورزی و صنایع غذایی، واحد علوم و تحقیقات دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

3 بخش شیمی دارویی، دانشکده داروسازی، دانشگاه فیلیپس، ماربورگ، آلمان.

4 دانشیار، گروه گیاه‌پزشکی، دانشکده کشاورزی و صنایع غذایی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.

doi
10.22092/bcpp.2024.365978.368
چکیده

باکتری Pseudomonas tolaasii عامل بیماری لکه ‌قهوه‌ای قارچ خوراکی از مهمترین عوامل محدود‌کننده تولید این محصول می‌‌باشد که تاثیر مستقیمی بر کاهش کیفیت محصول دارد. . باتوجه به عدم وجود راه حل مناسب در مدیریت این بیماری با کاربرد سموم شیمایی و آنتی بیوتیک‌ها ،که اثرات ناخواسته سمیت و مقاومت میکروبی را در پی دارند، تحقیقات گسترده‌ای در زمینه شناسایی ترکیبات ضد‌باکتری طبیعی و سازگار با سلامت محصول، درحال انجام است. در تحقیق حاضر نیز بدین منظور، پس از جداسازی و شناسایی گونه بیمارگر باکتری Pseudomonas tolaasii با روشهای معمول آزمایشگاهی، اثرات ضد‌باکتریایی ده پپتید حاصل از گونه‌های مختلف حشرات، نظیر پروانه سکروپیا، مورچه مرمیسیا، موریانه، زنبور عسل اروپایی، مگس میوه مدیترانه‌ای، مگس اسطبل و مگس گوشت، علیه این بیماری مورد بررسی قرار گرفتند. مقادیر حداقل غلظت بازدارندگی از رشد به میزان 50% (MIC) مقادیر حداقل غلظت کشندگی (MBC)پپتیدهای مورد نظر علیه باکتری بیمارگر به روش تست الایزا به‌دست آمد. برای تایید نتایج MBC محتوی میکروپلیت‌ها مجدد کشت شدند. جهت ارزیابی شدت و کیفیت علایم بیماری در محیط آزمایشگاهی، سطح بلوک‌های قارچ با غلظت1mM از پپتیدهای موثر پوشانیده شد و سپس با سوسپانسیون باکتری حاوی 108 cfu/ml مایه زنی شدند. پپتیدها با توجه به نوع بروز علایم در شش گروه متفاوت (B0-B1-B2-B3-B--B5) قرار گرفتند. سطوح مختلف شدت بروز علایم بیماری، از شاخص بدون علامت (B0) تا شاخص علایم پوسیدگی قهوه‌ای همراه با نقاط فرورفته(B5) مورد ارزیابی قرار گرفت. مقادیر MIC نشان داد که پپتید‌های Cecropin A(پروانه سکروپیا)، Scal-stomoxyn(مگس‌ اسطبل)، Lser-Cecropin1(مگس گوشت) در غلظت‌های متفاوتی سبب کاهش رشد حداقل 50% جمعیت باکتری P. tolaasii شدند. کمترین مقدار MBC نیز در پپتید Cecropin A در غلظت µM 6.25 مشاهده شد. در نتایج بررسی کیفیت و شدت بروز علایم، پپتید Cecropin A در سطح B0، بطور کامل کلاهک قارچ را در شرایط آزمایشگاهی علیه باکتری P. tolaasiiمحافظت نمود و از بروز علایم بیماری جلوگیری کرد. پس از آن پپتید Scal-stomoxyn با ایجاد لکه‌های مختصر زرد رنگ در سطح شاخص B1 قرار گرفت و تا حدودی مانع پیشرفت علایم بیماری شد. پپتیدهای Spinigerin(موریانه)، Ceratotoxin (مگس میوه مدیترانه‌ای) ، Formaecin-1 (مورچه مرمسیا)،Metchnikowin1(مگس سرکه)، Apidaecin Ia(زنبور عسل اروپایی) و Metchnikowin- 2(مگس سرکه) نیز با ایجاد لکه‌های قهوه‌ای پوسیده در سطحB4 قرار گرفتند. شدیدترین سطح بروز علایم نیز در شاخص (B5) پوسیدگی قهوه‌ای همراه با نقاط فرورفته بر روی کلاهک قارچ بود که تنها در نمونه شاهد مثبت حاوی محیط کشت و باکتری مشاهده شد. تمامی آزمایشات در 3 تکرار انجام شد و آنالیز آماری با روش تجزیه واریانس و مقایسه میانگین‌های مقادیر MICو MBC به روش دانکن انجام شد. وفق نتایج این مطالعه، می‌توان از پپتیدهای ضد میکروبی با منشا حشرات به‌ویژه Cecropin ‌ها‌در کاهش بیماری لکه قهوه‌ای قارچ سفید دکمه‌ای بهره برد.