فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

برخی از قصیده‌های فارسی که در کتاب‌های بلاغت آن را قصیدۀ تکریر نام نهاده‌اند، دارای ساختاری ویژه­ای هستند که آنها را از دیگر قصاید متمایز می‌کند. در پژوهش حاضر با هدف تبیین ساختمان این نوع قصیده و یافتن نمونه‌های آن در شعر شاعران فارسی‌گو، دیوان شاعران قصیده‌سرا بررسی شد و موارد یافته‌شده، استخراج گردید. یافته‌های پژوهش حاکی از آن است که قصیدۀ تکریر از چند بندِ چهارمصراعی تشکیل می‌شود و هر مصراع آن، دارای ساختمان و فرمول ویژۀ خود است. این قاعده بدین‌گونه است که در مصراع نخست دو واژۀ مکرّر، بدون فاصله می‌آیند؛ سپس در مصراع سوم، همان دو واژۀ مکرّر مصراع نخست، به صورت تکراری سه‌گانه به کار می‌روند. همین چینش در مصراع‌های دوم و چهارم با مکرّری دیگر رخ می‌دهد. بندهای دیگر قصیده نیز به همین‌صورت، این ویژگی را نمایش می‌دهند.