سرریز فضایی تمرکززدایی مالی بر رفاه اجتماعی در استان های ایران طی سال های 1385-1397 رویکرد: اقتصاد سنجی فضایی

نویسندگان

1 دانشگاه آزاد اسلامی

2 دانشگاه آزاد اسلامی

3 دانشگاه آزاد اسلامی

doi
10.22055/jqe.2023.40959.2490
چکیده

چکیده گسترده معرفی: بهبود رفاه اجتماعی در جهان همچنان یک اولویت اصلی در دستور کار توسعه جهانی است، زیرا سیاست گذاران و شرکای توسعه بین المللی در سراسر جهان تلاش می کنند تا سال 2030 اهداف توسعه پایدار را برآورده سازند. (اوگونی و همکاران 2016). از آنجایی هزینه­های عمومی یک منطقه می­تواند بر مناطق مجاور تأثیر بگذارد و سرریزهای فضایی ممکن است مساله سواری رایگان را افزایش دهند. در دهه‌های اخیر استفاده از کلمه تمرکززدایی بسیار رایج شده است. تمرکززدایی مالی به معنی انتقال قدرت تصمیم گیری نسبت به ترکیب مخارج و درآمدها از دولت مرکزی به دولت­های محلی می­باشد در بحث تمرکززدایی مالی، دو تفکر یا جریان، تحـت عنـوان نسل های اول و دوم تمرکززدایی مالی وجود دارد. عقیده رایج جریان اول یا نظریه کلاسیک تمرکززدایی این است که دولت­های منطقه و محلی درک بهتری از نیازها اساسی و دانش بیشتری در شناسایی موارد شکست بازار و ترجیحات عمومی، کالاهای عمومی مناطق دارنـد و ازاین رو تولیـد و عرضه کالاهای عمومی توسط دولت­های محلی بسیار مؤثرتر از یک دولت انجام می دهند که سطح رفاه بالاتری را به ارمغان می آورد و رفـاه اجتمـاعی را بهتـر از دولـت مرکـزی بهینه می سازد. (اندر[1]، 2020). متدولوژی: این پژوهش به بررسی سرریز فضایی سیاست تمرکززدایی مالی بر رفاه اجتماعی پرداخته می شود .برای بررسی این موضوع از روش سنجی فضایی در دوره زمانی 1385-1397در  استان‌های کشور  استفاده می‌شود.   یافته­ها: برآورد مدل sac مدل 2(تمرکززدایی مخارجی) مدل 1(تمرکززدایی درآمدی)   اثرغیرمستقیم اثرمستقیم اثرکل اثرغیرمستقیم اثرمستقیم اثرکل   Variable - - - 0/0134 0/037 0/039   - - - (00/0) (037/0) (033/0) lfder - - - [2/18] ]67/2[ [3/03]   379/1 156/48 53/49     -   (00/0) (053/0) (001/0)     - Lfdex ]16/2[ ]21/2[ ]21/4[     -   076/24- 68/0- 76/24- - - -   (00/0) (00/0) (00/0) - - - Lfdex2 0009/0- 034/0- 035/0- 0011/0- 030/0- 031/0-   (00/0) (00/0) (00/0) (00/0) (00/0) (00/0) Lf ]15/3 [- ]2/3[- ]24/2[- ]15/3[- ]38/2- [ ]38/3[-   534/0 1530/0 55/0 4345/0 0159/0 45/0   (00/0) (00/0) (00/0) (004/0) (00/0) (00/0) lurbn 028/0 0055/1 034/1 037/0 011/1 048/1 linc (00/0) (00/0) (003/0) (00/0) (00/0) (003/0)   135/0 471/0 48/0 01179/0 3213/0 333/0   (84/0) (45/0) (41/0) (01/0) (876/0) (00/0) ledj         نتیجه: نتایج به‌دست‌آمده نشان می­دهد که با افزایش تمرکززدایی می‌توانند رفاه اجتماعی خود را بهبود دهند؛به‌بیان‌دیگر تمرکززدایی مالی بیش‌ازحد بهینه تأثیری معکوس بر رفاه اجتماعی خواهد داشت.   [1] Arends