علل مرگ‌های مادری در بیمارستان‌های آموزشی دانشگاه علوم پزشکی زاهدان با رویکرد ICD-MM در سال‌های 97-1390

نویسندگان

1 کارشناس ارشد گروه فناوری اطلاعات سلامت، دانشکده پیراپزشکی، دانشگاه علوم پزشکی زاهدان، زاهدان، ایران.

2 استادیار، مرکز تحقیقات سلامت بارداری، دانشگاه علوم پزشکی زاهدان، زاهدان، ایران. استادیار، گروه فناوری اطلاعات سلامت، دانشکده پیراپزشکی، دانشگاه علوم پزشکی زاهدان، زاهدان، ایران.

3 کارشناس مامایی، بیمارستان علی بن ابیطالب، دانشگاه علوم پزشکی زاهدان، زاهدان، ایران.

4 استادیار، گروه فناوری اطلاعات سلامت، دانشکده پیراپزشکی، دانشگاه علوم پزشکی زاهدان، زاهدان، ایران. استادیار، مرکز تحقیقات ارتقاء سلامت، دانشگاه علوم پزشکی زاهدان، زاهدان، ایران.

doi
10.22038/ijogi.2021.17825
چکیده

مقدمه: استفاده سازمان جهانی بهداشت از دهمین ویرایش کتاب طبقه‌بندی بین‌المللی بیماری‌ها برای مرگ‌های در طول بارداری، زایمان و دوران نفاسی (ICD-MM) منجر به درک صحیح‌تری از مرگ‌های مادری می‌شود. مطالعه حاضر با هدف تعیین علل مرگ مادران باردار در بیمارستان‌های آموزشی دانشگاه علوم پزشکی زاهدان با استفاده از ICD-MM انجام شد. روش‌کار: در این مطالعه مقطعی که در سال 1398 انجام شد، 107 پرونده مربوط به مادران باردار متوفی در فاصله سال‌های 97-1390 در زاهدان مورد بررسی قرار گرفتند. کدگذاری علل مرگ با استفاده از کتاب‌های ICD-MM همراه با سه جلد از ویرایش دهم کتاب‌های‌ طبقه‌بندی بین‌المللی بیماری‌ها و مشکلات بهداشتی مرتبط (ICD-10) انجام شد. داده‌های مورد نظر در فرم گردآوری داده‌‌ها ثبت و با استفاده از نرم‌افزار آماری SPSS (نسخه 15) مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفتند. یافته‌ها: در طی 8 سال مورد مطالعه، 107 مورد مرگ‌ مادری رخ داد. نسبت مرگ مادری در جامعه پژوهش 254 در صد هزار تولد زنده و میانگین سنی زنان باردار فوت ‌شده 3/7±7/31 سال بود. علل مستقیم (8/73%)، علل غیرمستقیم (6/20%)، علل نامشخص (8/2%) و تصادفی (8/2%) از علل منجر به مرگ‌های مادری بودند. از 9 گروه ذکر شده در ICD-MM، گروه‌های سایر عوارض مامایی (4/22%)، خونریزی مامایی (6/20%) و عوارض غیرمامایی (6/20%)، بیشترین سهم را در مرگ‌های مادری داشتند. نتیجه‌گیری: اختلالات انعقادی پس از زایمان، سپسیس و سایر بیماری‌های خونی و اندام‌های خون‌ساز و سایر اختلالات خاص دستگاه ایمنی به‌ترتیب سه علت اصلی منجر به مرگ‌های مادری در این مطالعه بودند. بنابراین، پیش‌بینی خونریزی و آمادگی برای مقابله با آن مانند دسترسی سریع به خون و فرآورده‌های آن، غربالگری مادران بارداری که دارای بیماری‌های خونی هستند و ارائه آموزش و مراقبت تخصصی به آنها و همچنین توجه بیشتر به مراقبت‌های پس از زایمان تا حداقل 42 روز پس از زایمان به‌خصوص در مواردی که دارای خونریزی و عفونت پس از زایمان هستند، می‌توانند در پیشگیری بیشتر مرگ‌های مادری مؤثر واقع شوند.