فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

چکیده گستردهمعرفی:انرژی تجدید ناپذیر نفت به عنوان یکی از منابع مهم و شریان حیاتی تولید فرآورده‌های شیمیایی اکنون توانسته است بخش معنی‌داری از اقتصاد بزرگ جهانی را به خود اختصاص دهد به طوری‌که اقتصاد بسیاری از کشورها (هم صادرکنندگان و هم واردکنندگان) به آن وابسته هستند. در این چارچوب بحران‌های انرژی (مانند حباب) منجر به اثرات کلان در اقتصاد جهانی می‌شود و شرایط ویژه‌ای را برای فعالان بازار ایجاد می‌کند. حباب‌های قیمت نفت از طریق اثرگذاری بر ساز وکار عرضه و تقاضا، می‌تواند منجر به بروز تحولات بعدی در اقتصاد بین‌المللی شوند؛ به ویژه آنکه  نهاده تولید و ذخیره ارزش بودن این ماده نقش سیاسی و استراتژیکی را برای نفت ایجاد می‌کند. نفت را می‌توان برجسته‌ترین و در عین حال ناپایدارترین کالا در اقتصاد جهانی و بازارهای مالی به حساب آورد.  نفت و فرآورده‌های نفتی نه تنها به عنوان مواد اولیه توسط بسیاری از بنگاه‌های اقتصادی استفاده می‌شود، بلکه در بسیاری از بخش‌های خدماتی مورد استفاده قرار گرفته و در بورس نیز مورد معامله قرار می‌گیرند؛ بنابراین هر نوسان در قیمت نفت اثرات جهانی و منطقه‌ای زیادی بر اقتصاد جهانی خواهد داشت.متدولوژی:هدف اصلی پژوهش بررسی وجود حباب قیمت در بازارهای بین المللی نفت با استفاده از آزمون‌های ریشه واحد بازگشتی (GSADF، RADF، SADF) است. در این چارچوب از داده های ماهانه قیمت نفت برنت، وست تگزاس، ایران و عمان در بازه زمانی 1980:01 تا 2018:06 استفاده شد.  یافته­ها: نتایج نشان داد که قیمت های نفت ایران،  برنت، عمان و وست تگزاس به ترتیب نه، ده، نه و هشت دوره حبابی را تجربه کرده‌اند. همچنین اگرچه تا حدودی تاریخ‌ حباب‌های مذکور به یکدیگر نزدیک است اما از منظر ساختار حباب با یکدیگر اختلاف دارند به طوری‌که ساختار حباب قیمت های نفت ایران،  برنت، عمان و وست تگزاس به ترتیب 44%، 50%، 37% و 25% از نوع حباب‌های چندگانه می‌باشد.نتیجه:تغییرات قیمت نفت و به ویژه وقوع حباب در این بازار می‌تواند سیگنال مهمی به سیاستگذاران بدهد؛ چراکه حبابی بودن این بازار خود می‌تواند نشان دهنده ترس از یک سقوط اقتصادی در بین سرمایه‌گذاران (به عنوان یکی از علائم اولیه هشدار در مورد وقوع بحران مالی) باشد. بنابراین اطلاع از زمان وقوع حباب‌های نفتی برای سیاست‌گذاران از اهمیت زیادی برخوردار است؛ چراکه این حباب‌ها پیامدهای بالقوه‌ای بر ثبات مالی ایجاد خواهند کرد. از طرف دیگر اطلاع از وقوع حباب به تنهایی کافی نیست بلکه سیاستگذار باید در مواجه با این شرایط بتواند بین مشاهده تحولات و سقوط بازار و یا مبارزه با فعالیت‌های سفته‌بازانه تصمیم‌گیری کند؛ که این خود می‌تواند موضوع مطالعه‌ای کامل برای بررسی هرچه دقیق‌تر این امر باشد. به عنوان مثال با اطلاع از اثر بالقوه دلار بر حباب‌های قیمت نفت، بانک مرکزی می‌تواند برای جلوگیری از اتخاذ تصمیمات غلط پولی از نوسان قیمت دلار جلوگیری کرده و قیمت را تثبیت نماید. در نتیجه اتخاذ چنین تصمیمی احتمال کاهش فعالیت‌های سفته‌بازانه به نفع تثبیت قیمت کالاهای اساسی از جمله نفت خام وجود دارد.