تاثیر شاخص‌ توسعه تجارت الکترونیک بر بازار اشتغال بخش خدمات در ایران

نویسندگان

1 دانشگاه علوم پزشکی ایران

2 دانشگاه آزاد اسلامی

3 دانشگاه آزاد اسلامی

doi
10.22055/jqe.2022.39893.2467
چکیده

چکیده گسترده معرفی: شاخص توسعه تجارت الکترونیک، سطح دسترسی، استفاده و مهارت به کارگیری فاوا را در مناطق مختلف اندازه‌گیری می‌کند. از طرفی اشتغال از متغیرهای کلان اقتصادی به شمار می‌رود که توجه به آن به دلیل بیکاری گسترده در کشور بسیار حائز اهمیت است. پژوهش حاضر با فرضیه تاثیر مثبت تجارت الکترونیک بر اشتغال در بخش خدمات کشور، طبق آمار 31 استان، در یک بازه زمانی 4 ساله (1395-1398) با استفاده از روش داده‌های تابلویی مورد مطالعه قرار گرفته است. نتایج حاصل از برآورد مدل با توجه به معنادار بودن متغیرها در این بررسی نشان می‌دهد که شاخص مهارت فاوا تاثیر منفی و ضریب نفوذ اینترنت پهن باند موبایل، تاثیر مثبتی بر اشتغال داشته است. حجم بالای استفاده‌کنندگان از اینترنت در کشور، بازاری برای کسب و کارهای آنلاین فراهم کرده است که تقاضا را برای نیروی انسانی که مهارت کافی در سطح تکنولوژی‌های نوین دارند، افزایش می‌دهد. با توجه به جمعیت جویای کار قابل توجه در کشور، توسعه زیرساخت‌های فاوا می‌تواند بستر را برای ارتقاء تجارت الکترونیک که بخش بزرگی از اشتغال در بخش خدمات را شامل می‌شود، فراهم کند. از این رو با استفاده از شاخص توسعه تجارت الکترونیک می‌توان آثار مثبت و منفی آن را بر بازار اشتغال مورد بررسی قرار داده و با ارائه راهکار، گامی در جهت حل مشکل بیکاری که از معضلات مهم اقتصادی در مسیر توسعه کشور است، برداشته شود.   متدولوژی: این پژوهش، باهدف بررسی فرضیه تاثیر مثبت شاخص‌های فاوا بر اشتغال  با استفاده از روش برآورد پنل  و در یک بازه زمانی 4 ساله، برای 31 استان کشور پرداخته است. آمار استانی مربوط به اشتغال، GDP و موجودی سرمایه از سایت مرکز آمار ایران استخراج شده است.متغیر ضریب نفوذ اینترنت پهن باند موبایل از سایت تنظیم مقررات و ارتباطات رادیویی و آمار شاخص مهارت، از سایت وزارت ارتباطات به دست آمده است.   یافته: نتایج حاکی از تاثیر مثبت ضریب نفوذ اینترنت بر اشتغال است. با توجه به اینکه آمار اشتغال، مربوط به افراد در سن کار می‌باشد در نتیجه سهم کارکنان بخش خدمات افزایش یافته است.با افزایش یک درصدی شاخص مهارت، اشتغال در بخش خدمات 2 دهم درصد کاهش می‌یابد. در واقع داشتن سواد دیجیتالی برای کاربرد فاوا در مشاغل، جزء ضروری توسعه کسب و کارها است..متغیر GDP واقعی با تاثیر مثبت یک دهم درصدی بر اشتغال بیان می‌کند که اگر تولید 1 درصد افزایش یابد در صورتی که از ابزارهای فاوا، استفاده شود اشتغال یک دهم درصد افزایش می‌یابد.   نتیجه: از بین شاخص‌های مورد بررسی، ضریب نفوذ اینترنت پهن باند موبایل، فرضیه پژوهش را تایید و شاخص مهارت فاوا آن را رد می‌کند اما رابطه معناداری با آن دارد. با امکاناتی که فاوا پیش روی جوامع قرار داده، فرایند تولید و اشتغال را با اثربخشی مثبت همراه کرده است.