بررسی رابطة خصوصیات مورفولوژیکی بذور گیاهان مراتع نیمهاستپی با Endozoochory
نویسندگان
1 دانشجوی کارشناسی ارشد مرتعداری، دانشگاه شهرکرد
2 استادیار گروه مرتع و آبخیزداری دانشکدة منابع طبیعی دانشگاه شهرکرد
3 کارشناس ارشد پژوهش مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی استان چهارمحال و بختیاری
4 دانشیار گروه مرتع و آبخیزداری دانشکده منابع طبیعی دانشگاه شهرکرد
doi
10.22059/jrwm.2015.53475چکیده
اندوزوخوری یکی از روشهای پراکنش بذر است. در این روش بذر از طریق گذر از سیستم گوارش دام انتقال و جوانهزنی و استقرار گیاهان افزایش مییابد. هدف از این مطالعه بررسی رابطه بین خصوصیات بذر و گذر از دستگاه گوارش دام به وسیلة حیوانات اهلی مختلف (گاو، گوسفند، و بز) در هفت گونه گراس چندساله، هشت گونه فورب چندساله، و سه گونه فورب یکساله در مراتع نیمهاستپی چهارمحال و بختیاری است. نخست خصوصیات مورفولوژیک بذرـ شامل وزن، طول، عرض، و شکل بذرـ اندازهگیری شد. سپس، به دامهای مورد بررسی (تیمارهای حیوانی) بذر خورانده و مدفوع آنها جمعآوری شد و پس از اعمال تیمار سرما، به مدت چهار ماه در شرایط گلخانه نگهداری و جوانهزنی آنها ثبت شد. با استفاده از مدلهای رگرسیونی مختلف ارتباط بین خصوصیات بذر و درصد موفقیت جوانهزنی بررسی شد و برای حیوانات مختلف مقایسه گردید. نتایج حاصل از رگرسیون خطی ساده نشان داد که بین درصد جوانهزنی بذرها پس از عبور از دستگاه گوارش دام و خصوصیات اندازهگیریشده ارتباطی وجود ندارد و اندازه، وزن، طول، و عرض بذر تأثیری در عبور از دستگاه گوارش دام ندارد. همچنین، نتایج حاصل از رگرسیون لگاریتمی نشان داد که برای گراسهای چندساله بین طول بذر و درصد جوانهزنی در همة تیمارهای حیوانی رابطة مستقیمی وجود دارد. نتایج حاصل از این مطالعه نشان داد که رابطة مستقیم و خطی بین ویژگیهای مورفولوژیک بذر و گذر از دستگاه گوارش دام وجود ندارد.