تاثیر همزمان نانوسید، قارچ‌کش و قارچ تریکودرما بر گیاهچه‌های کلزا مبتلا به پوسیدگی سفید ساقه ناشی از Sclerotinia sclerotiorum

نویسندگان

1 دانشیار،گروه گیاه‌پزشکی، دانشکده تولید گیاهی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان، ایران.

2 دانشجوی دکتری، گروه گیاه‌پزشکی، دانشکده تولید گیاهی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان، ایران.

3 استادیار، گروه گیاه‌پزشکی، دانشکده تولید گیاهی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان، ایران.

doi
10.22092/bcpp.2023.363789.350
چکیده

در این بررسی، اثر بازدارندگی گونه ­های تریکودرما به همراه نانوسید و قارچ­ کش برای مبارزه تلفیقی با قارچ بیمارگر Sclerotinia sclerotiorum مورد مطالعه قرار گرفته است. بدین منظور، اثر جداگانه سه جدایه Trichoderma harzianum، یک جدایهT. virens، یک جدایه T. atroviride و یک جدایهT. koningii  بر سه جدایه عامل بیمارگر (SS1، SS2 و SS3) در محیط­ کشت PDA دربردارنده 5 سطح از نانوسید(0، 30، 60، 100 و 130 پی­ پی­ ام)، به ­روش کشت متقابل در آزمایشگاه بررسی شد. سپس اثر T. harzianum (1211)، T. koningii (iso2) و T. virens (6011) به همراه نانوسید (سطوح 10 و 30 پی ­پی­ ام) و قارچ­ کش ایپرودیون–کاربندازیم (سطوح 2 و 5 پی­پی­ام) بر یک جدایه عامل بیمارگر درشرایط گلخانه در قالب طرح کاملاً تصادفی با چهار تکرار، مورد ارزیابی قرار گرفت. در کشت متقابل، کمترین درصد بازدارندگی از رشد قارچ اسکلروتینیا، 6 درصد بود که متعلق به تیمارS. sclerotiorum (SS2)  ×  Trichoderma virens (6011) در سطح 10 پی­ پی ­ام نانوسید بود. در گلخانه، تریکودرما به دو روش پوشش سطحی بذر و نیز مخلوط با خاک، بکار برده شد و صفات مورد ارزیابی شامل ارتفاع بوته و وزن تر و خشک گیاه بود. در آزمایش اول به روش پوشش سطحی بذر با سوسپانسیون گونه­ های تریکودرما، بیشترین میزان وزن تر گیاه به تیمارT. harzianum (1211) و بیشترین ارتفاع نیز به تیمار T. koningii (iso2) مربوط بود. در آزمایش دوم به ­روش کاربرد گونه ­های تریکودرما به صورت مخلوط با خاک، بیشترین وزن تر و خشک گیاه در تیمار T. harzianum (1211) + 30 پی­ پی ­ام نانوسید و بیشترین ارتفاع در تیمار T. harzianum (1211) + 2 پی­ پی ­ام قارچ­(P≤0.01) مشاهده شد. در مجموع، تیمارهایی که گونه­ های تریکودرما به تنهایی به کار رفته بود با تیمارهایی که نانوسید و قارچ­ کش هم اضافه شده بود، تفاوت معنی­ داری را در وزن تر، خشک و ارتفاع گیاه نشان نداد. به علاوه کاربرد گونه­ های تریکودرما به تنهایی نسبت به تلفیق آن با نانوسید و قارچ­ کش، تاثیر بهتری بر صفات رویشی گیاهچه ­های کلزای مبتلا به این بیماری داشت.