فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

موسیقی یکی از تاثیر گذارترین عوامل زیبایی و جذابیت شعر است. این عامل از راه توازن آوایی به صورت کمی(وزن) و کیفی( توازن واجی) خود را نشان می‌دهد. ابن یمین در 324 غزل که در دیوان اشعار خود سروده‌، به خوبی از عهدۀ آن برآمده‌است. در این غزل‌ها بیشتر از اوزانی استفاده کرده که حالت خیزابی دارند، اوزان «فاعلاتن، فعلاتن، فعلاتن ، فعلن» با 81 غزل « فاعلاتن، فاعلاتن ، فاعلاتن، فاعلات » با 47 غزل؛«مفعول، فاعلات، مفاعیل، فاعلن» با 41 غزل و« مفعول، مفاعیل، مفاعیل، فعولن» با 33 غزل؛ در میان غزلیات ابن یمین بسامد بیشتری در میان غزلیات دارند. غیر از جامعۀ آماری این پژوهش در بقیۀ غزلیات دیوان نیز همین ویژگی موسیقایی وجود دارد. در بخش توازن آوایی کیفی نیز انواع تکرار را در غزلیات او می‌بینیم، در این پژوهش انواع واکه‌های کوتاه و بلند، همخوان‌های آغازین، میانی و پایانی، تکرار کلمه را بررسی کرده‌ایم و مشخص گردیده که شاعر به خوبی و آگاهانه از این امکانات زبانی برای به اوج رساندن موسیقی شعر خود بهره برده‌است. در بخش واکه‌ها(مصوّت‌ها) «ا و -ِ» بیشترین بسامد را دارند و کمترین بسامد مربوط به واکه‌های«-ُ، -َ، او» می‌شود. در بخش همخوان‌ها (صامت‌ها) همخوان‌های«س، خ، ش» بسامد بیشتری دارند و همخوان‌های«پ،ع، غ، ن» کمتر تکرار شده‌اند. این پژوهش با روش تحلیلی – توصیفی انجام گرفته‌است؛ جامعۀ آماری 50 غزل از دیوان اشعار ابن یمین می‌باشد. در آغاز، مباحث توازن آوایی را در غزلیات شناسایی کرده و بعد از آن با رسم نمودار و جدول به تحلیل و بررسی هر کدام پرداخته‌ایم.