تبیین مکانسیم اثر رفتار سبزشویی بر قصد خرید سبز مصرف کنندگان بنگاه‌های اقتصادی کوچک و متوسط(SMEs)

نویسندگان

1 دانشگاه علوم پزشکی اصفهان

2 دانشگاه علوم پزشکی تهران

3 دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی

doi
10.22055/jqe.2023.42424.2530
چکیده

چکیده گسترده معرفی:با افزایش رشد جمعیت و مسائل کره زمین توجه محققان به پدیده و رفتار سبزشویی بیشتر شده است. رفتار سبزشویی به وضعیتی گفته می­شود که باتوجه به آن شرکت­ها و کسب و کارها محصولات و خدمات ناسالم را سبز و ارگانیک جلوه می دهند(Wang et al., 2019). این مطالعه بینش های جدیدی را برای بازارهای نوظهور ایجاد می کند و اطلاعات بالقوه مهمی را برای دانشگاهیان و متخصصان در مورد رفتار سبزشویی فراهم می کند. می توان نشان داد که تقریبا نیمی از درآمد افراد صرف خرید محصولات غذایی می شود(Mishra & Sharma, 2012)، بنابراین کیفیت، ایمنی و عملکرد چنین محصولاتی توجه مشتریان، مصرف کنندگان و سهامداران را به خود جلب کرده است (Bhattacharya, al., 2012).)، بعلاوه حفاظت از محیط زیست به دلیل محدودیت مقررات سبزشویی و پیاده سازی نامشخص و غیر دقیق آن­ها در کشور با مشکلاتی روبه رو شده است. در زمینه محصولات غذایی نیز، مقررات ملی در مورد برچسب­های ارگانیک و سبز تعیین نشده است و بنابراین بسیاری از شرکت ها و صنایع مواد غذایی می­توانند به خوبی از رفتار سبزشویی استفاده کرده و خود را دوستدار محیط زیست جلوه دهند (Chen & Chang, 2012). با این توضیحات ممکن است که مشتریان نسبت به ادعاهای سبز تردید داشته باشند و خرید محصولات سبز در جامعه کاهش پیدا کند، که این امر به نوبه خود آسیب­هایی را برای افراد از نظر ایمنی و سلامتی خواهد داشت و پیامد آن برای محیط زیست شامل آلودگی و تخریب اکوسیستم­ها خواهد بود (Hai et al., 2017). استان خوزستان به علت داشتن شرکت­های صنعتی در شرایطی است که در معرض آلودگی­های صنعتی و زیست محیطی قرار می­گیرد (Guo et al., 2014). در سال­های گذشته پیشنهاداتی برای به حداقل رساندن اثرات زیست محیطی ضایعات، دسترسی به زندگی سبز و به حداکثر رساندن ظرفیت استفاده از محصولات صنایع غذایی سبز که با استفاده از پدیده سبزشویی می­توان آثار بالقوه آن­ها را کاهش داد، از طرف محققان ارائه نشده است، در نتیجه برای مصرف کنندگان حیاتی است که شیوه­های مصرف محصولات خود را مورد بازنگری قرار دهند و از محصولات غیر ارگانیک به سمت محصولات سبز حرکت کنند. با مشاهده این موارد در این پژوهش به دنبال بررسی پدیده سبزشویی و تبیین مکانیسم اثر آن بر قصد خرید سبز خواهیم بود. متدولوژی:تحقیق حاضر از منظر روش شناسی در حیطه تحقیقات توصیفی و پیمایشی قرار دارد. همچنین از منظر شیوه اجرا مطالعه حاضر دارای دو فاز کتابخانه ای و میدانی است. در فاز کتابخانه­ای محققان با استفاده از مرور ادبیات و پیشینه تجربی موجود به ارائه مدل پژوهش پرداخته­اند. ابزار نویسندگان برای اینکار استفاده از منابع کتابخانه­ای بوده است. در فاز میدانی نیز نویسندگان به توزیع پرسشنامه به منظور آزمون برازش مدل و فرضیه­های تحقیق پرداخته­اند. در نهایت 276 پرسشنامه سالم گردآوری و با استفاده از روش مدلسازی معادلات ساختاری مبتنی بر رویکرد حداقل مربعات جزئی مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفته است. یافته­ها:نویسندگان یافته­های این مطالعه را در دو گام اساسی ارائه می­کنند. گام اول یافته­ها مربوط به برازش و اعتبار مدل پژوهش است که پس از بررسی شاخص­های اعتبار سنجی مشخص شد که مدل ارائه شده توسط نویسندگان از برازش مناسبی برخوردار است. دسته دوم از یافته­های این تحقیق شامل تایید تمام فرضیه های پژوهش است که خلاصه­ای از آن­ها در جدول 1 آمده است: جدول 1. نتایج آزمون فرضیه های پژوهشفرضیه هامسیرضریب مسیرآماره TنتیجهH1سبزشویی  قصد خرید سبز0.316-6.045تاییدH2سبزشویی  شفاهی سازی سبز0.819-40.944تاییدH3سبزشویی  سردرگمی سبز0.82740.476تاییدH4سبزشویی  بدبینی سبز0.77129.208تاییدH5سردرگمی سبز  قصد خرید سبز0.269-5.833تاییدH6بدبینی سبز  قصد خرید سبز0.135-3.053تاییدH7شفاهی سازی  قصد خرید سبز0.2545.218تاییدH8سبزشویی  سردرگمی سبز  قصدخرید سبز0.104-2.985تاییدH9سبزشویی  شفاهی سازی سبز  قصد خرید سبز0.208-5.596تایید نتیجه:تحقیق حاضر بازاریابان صنایع موادغذایی را تشویق و حمایت می­کند تا ادعاهای سبز معتبری را ایجاد کنند که نه تنها وضعیت کسب و کار آنها را بهبود می­بخشد، بلکه برنامه­های زیست محیطی آنها را نیز ارتقا می­دهد. نتایج نشان داد که برخی از صنایع مواد غذایی به دلیل بدبینی مصرف کنندگان نسبت به سبزبودن فعالیت­ها و خدمات آن­ها دارای ریسک بالایی هستند. مدیران باید بر روی چندین روش سازگار با محیط زیست تمرکز کنند تا بدبینی مصرف‌کنندگان را کاهش دهند. مدیران باید شفافیت عملکرد زیست محیطی را افزایش دهند و درکنار آن سازمان­های غیردولتی می­توانند گزارش­های زیست محیطی شرکت­ها را حسابرسی کنند و شرکت­هایی را که درگیر رفتار سبزشویی هستند جریمه کنند. با این اوصاف انتظار می­رود که بتوان تا حدودی به کنترل رفتار سبزشویی و تردیدهای سبز کمک نمود.