تبیین مکانسیم اثر رفتار سبزشویی بر قصد خرید سبز مصرف کنندگان بنگاههای اقتصادی کوچک و متوسط(SMEs)
نویسندگان
1 دانشگاه علوم پزشکی اصفهان
2 دانشگاه علوم پزشکی تهران
3 دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی
doi
10.22055/jqe.2023.42424.2530چکیده
چکیده گسترده معرفی:با افزایش رشد جمعیت و مسائل کره زمین توجه محققان به پدیده و رفتار سبزشویی بیشتر شده است. رفتار سبزشویی به وضعیتی گفته میشود که باتوجه به آن شرکتها و کسب و کارها محصولات و خدمات ناسالم را سبز و ارگانیک جلوه می دهند(Wang et al., 2019). این مطالعه بینش های جدیدی را برای بازارهای نوظهور ایجاد می کند و اطلاعات بالقوه مهمی را برای دانشگاهیان و متخصصان در مورد رفتار سبزشویی فراهم می کند. می توان نشان داد که تقریبا نیمی از درآمد افراد صرف خرید محصولات غذایی می شود(Mishra & Sharma, 2012)، بنابراین کیفیت، ایمنی و عملکرد چنین محصولاتی توجه مشتریان، مصرف کنندگان و سهامداران را به خود جلب کرده است (Bhattacharya, al., 2012).)، بعلاوه حفاظت از محیط زیست به دلیل محدودیت مقررات سبزشویی و پیاده سازی نامشخص و غیر دقیق آنها در کشور با مشکلاتی روبه رو شده است. در زمینه محصولات غذایی نیز، مقررات ملی در مورد برچسبهای ارگانیک و سبز تعیین نشده است و بنابراین بسیاری از شرکت ها و صنایع مواد غذایی میتوانند به خوبی از رفتار سبزشویی استفاده کرده و خود را دوستدار محیط زیست جلوه دهند (Chen & Chang, 2012). با این توضیحات ممکن است که مشتریان نسبت به ادعاهای سبز تردید داشته باشند و خرید محصولات سبز در جامعه کاهش پیدا کند، که این امر به نوبه خود آسیبهایی را برای افراد از نظر ایمنی و سلامتی خواهد داشت و پیامد آن برای محیط زیست شامل آلودگی و تخریب اکوسیستمها خواهد بود (Hai et al., 2017). استان خوزستان به علت داشتن شرکتهای صنعتی در شرایطی است که در معرض آلودگیهای صنعتی و زیست محیطی قرار میگیرد (Guo et al., 2014). در سالهای گذشته پیشنهاداتی برای به حداقل رساندن اثرات زیست محیطی ضایعات، دسترسی به زندگی سبز و به حداکثر رساندن ظرفیت استفاده از محصولات صنایع غذایی سبز که با استفاده از پدیده سبزشویی میتوان آثار بالقوه آنها را کاهش داد، از طرف محققان ارائه نشده است، در نتیجه برای مصرف کنندگان حیاتی است که شیوههای مصرف محصولات خود را مورد بازنگری قرار دهند و از محصولات غیر ارگانیک به سمت محصولات سبز حرکت کنند. با مشاهده این موارد در این پژوهش به دنبال بررسی پدیده سبزشویی و تبیین مکانیسم اثر آن بر قصد خرید سبز خواهیم بود. متدولوژی:تحقیق حاضر از منظر روش شناسی در حیطه تحقیقات توصیفی و پیمایشی قرار دارد. همچنین از منظر شیوه اجرا مطالعه حاضر دارای دو فاز کتابخانه ای و میدانی است. در فاز کتابخانهای محققان با استفاده از مرور ادبیات و پیشینه تجربی موجود به ارائه مدل پژوهش پرداختهاند. ابزار نویسندگان برای اینکار استفاده از منابع کتابخانهای بوده است. در فاز میدانی نیز نویسندگان به توزیع پرسشنامه به منظور آزمون برازش مدل و فرضیههای تحقیق پرداختهاند. در نهایت 276 پرسشنامه سالم گردآوری و با استفاده از روش مدلسازی معادلات ساختاری مبتنی بر رویکرد حداقل مربعات جزئی مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفته است. یافتهها:نویسندگان یافتههای این مطالعه را در دو گام اساسی ارائه میکنند. گام اول یافتهها مربوط به برازش و اعتبار مدل پژوهش است که پس از بررسی شاخصهای اعتبار سنجی مشخص شد که مدل ارائه شده توسط نویسندگان از برازش مناسبی برخوردار است. دسته دوم از یافتههای این تحقیق شامل تایید تمام فرضیه های پژوهش است که خلاصهای از آنها در جدول 1 آمده است: جدول 1. نتایج آزمون فرضیه های پژوهشفرضیه هامسیرضریب مسیرآماره TنتیجهH1سبزشویی قصد خرید سبز0.316-6.045تاییدH2سبزشویی شفاهی سازی سبز0.819-40.944تاییدH3سبزشویی سردرگمی سبز0.82740.476تاییدH4سبزشویی بدبینی سبز0.77129.208تاییدH5سردرگمی سبز قصد خرید سبز0.269-5.833تاییدH6بدبینی سبز قصد خرید سبز0.135-3.053تاییدH7شفاهی سازی قصد خرید سبز0.2545.218تاییدH8سبزشویی سردرگمی سبز قصدخرید سبز0.104-2.985تاییدH9سبزشویی شفاهی سازی سبز قصد خرید سبز0.208-5.596تایید نتیجه:تحقیق حاضر بازاریابان صنایع موادغذایی را تشویق و حمایت میکند تا ادعاهای سبز معتبری را ایجاد کنند که نه تنها وضعیت کسب و کار آنها را بهبود میبخشد، بلکه برنامههای زیست محیطی آنها را نیز ارتقا میدهد. نتایج نشان داد که برخی از صنایع مواد غذایی به دلیل بدبینی مصرف کنندگان نسبت به سبزبودن فعالیتها و خدمات آنها دارای ریسک بالایی هستند. مدیران باید بر روی چندین روش سازگار با محیط زیست تمرکز کنند تا بدبینی مصرفکنندگان را کاهش دهند. مدیران باید شفافیت عملکرد زیست محیطی را افزایش دهند و درکنار آن سازمانهای غیردولتی میتوانند گزارشهای زیست محیطی شرکتها را حسابرسی کنند و شرکتهایی را که درگیر رفتار سبزشویی هستند جریمه کنند. با این اوصاف انتظار میرود که بتوان تا حدودی به کنترل رفتار سبزشویی و تردیدهای سبز کمک نمود.