بررسی تأثیر Bacillus subtilis و کیتوزان در مهار زیستی نماتد مولد گره ریشه Meloidogyne incognita روی گوجهفرنگی
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری بیماریشناسی گیاهی، دانشگاه زنجان، زنجان، ایران.
2 دانشآموخته دکتری بیماریشناسی گیاهی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد علوم تحقیقات تهران، ایران.
3 دانشآموخته کارشناسیارشد بیماریشناسی گیاهی، مؤسسه آموزش عالی غیرانتفاعی دیلمان، لاهیجان، گیلان، ایران.
doi
10.22092/bcpp.2023.363994.353چکیده
نماتد مولد گره ریشه (Meloidogyne incognita) از مهمترین عوامل بیماریزای گیاهی گوجهفرنگی (Solanum lycopersicum)، بوده که در سراسر جهان و ازجمله ایران، خسارت اقتصادی ایجاد میکند. بهمنظور ارزیابی مهار زیستی این نماتد با استفاده از باکتری Bacillus subtilis و کیتوزان، پس از تکثیر نماتد روی رقم حساس گوجهفرنگی ((Early Orbana Y و تهیه جمعیت خالص و انبوه این نماتد، گیاهان، با محلول سه در هزار پروبیو 96 (حاوی باکتری B. subtilis) و کیتوپلاس (حاوی کیتوزان) آبیاری شدند. پس از گذشت 45 روز از اعمال تیمارها، نهالها از گلخانه به آزمایشگاه منتقل و شاخصهای رشدی گیاه مانند وزن تر و خشک شاخساره، طول شاخساره، وزن تر و خشک ریشه و طول ریشه و همچنین شاخصهای بیماریزایی و رشد و نموی نماتد میانگین تعداد گال، تعداد توده تخم نماتد در ریشه، تعداد تخم نماتد در ریشه، تعداد لاروهای سن دوم در خاک و شاخص گال اندازهگیری شدند. نتایج نشان داد که استفاده از باکتری B. subtilis و کیتوزان، بهتنهایی و یا در ترکیب با یکدیگر، سبب افزایش شاخصهای رشدی گیاه و کاهش شاخصهای بیماریزایی نماتد گردید. بنابراین بر اساس نتایج بهدستآمده در این پژوهش میتوان اینگونه استنباط نمود که، استفاده از این ترکیبات بهعنوان یکی از راهکارهای کارآمد در برنامه مدیریت تلفیقی نماتد گرهی ریشه در گوجهفرنگی، پیشنهاد میشود.