فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

نفثةالمصدور از جمله آثار ارزشمند زبان و ادبیات فارسی است که در میان متون منثور از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است؛ یکی از دلایل اهمیت نفثةالمصدور، ویژگی‌های زبانی آن است که باعث شده این اثر، افزون بر جنبه‌های تاریخی، از نظر مسائل زبانی نیز اهمیت ویژه‌ای داشته باشد. با مطالعۀ کتاب نفثةالمصدور از این منظر، به ویژگی‌های زبانی و عوامل برجسته-ساز مختلفی برخورد می‌کنیم که در ایجاد و تقویت زبان ادبی این کتاب نقش به‌سزایی ایفا کرده و زبانی برجسته پدید آوردهاند. منظور از برجسته‌سازی، برهم زدن قواعد مرسوم زبان است که به آشنایی‌زدایی منجر می‌شود و یکی از عوامل ایجاد متن ادبی به شمار می‌رود. زبان‌شناسان دو عامل قاعده‌کاهی( straw base) و قاعده‌افزایی (Adding rules) را علت اصلی برجسته‌سازی زبان می‌دانند. در پژوهش حاضر، نویسندگان کوشیده‌اند که با تکیه بر نظریۀ جفری لیچ، برجستگی‌های زبانی نفثةالمصدور را در هفت حوزۀ واژگانی، نحوی، سبکی، معنایی، زمانی، آوایی و گویشی مورد بررسی قرار دهند. یافته‌های این پژوهش نشان می‌دهند که هنجارگریزی‌های معنایی در گسترده‌ترین شکل ممکن، شامل استفاده از انواع صنایع ادبی و صور خیال، استفاده از ساخت‌های کهن، تصویرپردازی، کاربرد شواهد قرآنی و ادبی و به کارگیری انواع توازن، باعث برجسته‌سازی زبانی در نفثةالمصدور شده و نثر این اثر را به شعر نزدیک کرده است.