سنجش انرژی مصرفی و انتشار گازهای گلخانهای بخشهای اقتصادی استان کردستان
نویسندگان
doi
10.22055/jqe.2021.37619.2379چکیده
چکیده گستردهمعرفی:یکی از موضوعات چالش برانگیز عصر حاضر تغییرات آب و هوایی و اثرات سوء آن میباشد که ناشی از انباشت گازهای گلخانه ای در جو زمین است. از جمله راهحلهای پیشنهادی برای مقابله با این چالش حرکت به سمت منابع انرژی پاک و جذب دی اکسید کربن به عنوان مثال از طریق جنگلکاری است. لذا پژوهش حاضر درصدد سنجش انرژی مصرفی و انتشار گازهای گلخانهای بخشهای اقتصادی استان کردستان و تعیین سهم جذب CO2 جنگلهای استان میباشد. در مطالعات پیشین تاکنون الگوی مصرف انرژی در سطح بخشها و در قالب محتوای انرژی در سطح استان مورد توجه قرار نگرفته است و نتوانستهاند اثرات زیستمحیطی آن را برجسته سازند. از این رو این پژوهش در حال حاضر درصدد است در چارچوب الگوی داده-ستانده، وضعیت انرژی و گازهای گلخانهای استان کردستان را مورد سنجش قرار دهد و اثرات زیست محیطی حاصل از انتشار دی اکسیدکربن را برجسته سازد. متدولوژی:هدف این پژوهش سنجش محتوای انرژی و گازهای گلخانهای بخشهای مختلف اقتصادی استان کردستان بر مبنای جدول داده-ستانده و تعیین سهم جذب دیاکسید کربن جنگلهای استان است. مزیت تهیه جدول داده-ستانده منطقهای این است که میتوان با اتکا بر آن توانمندیهای تولیدی منطقه، امکانات و محدودیتهای تولید و ساخت اقتصادی هر منطقه را شناسایی کرد و از آنها در توسعه منطقه استفاده کرد و با توسعه منطقهای به توسعه ملی رسید. برای این منظور از جدول داده-ستانده و ترازنامه هیدروکربوری استفادهشده است. با استفاده از تکنیک تفکیک واردات و روش MFLQ و با توجه به آمارهای مربوط به حسابهای ملی و منطقهای، جدول داده-ستانده استان کردستان برای سالهای 1395 (جهت نشان دادن جهتگیری و سیاستگذاریهای بخشهای اقتصادی)برآورد گردیده است. سپس با استفاده از این جدول، محتوای گازهای گلخانهای مدنظر موردسنجش قرار گرفته شده است. در بحث ظرفیت جذب CO2 جنگلهای استان نیز با استفاده از مساحت پوشش گیاهی و میزان جذب سالانه هر هکتار جنگل، دیاکسید کربن منتشرشده و مقدار جنگل موردنیاز برای جذب دیاکسید کربن محاسبه شده است. یافتهها:نتایج پژوهش نشان میدهند که به ترتیب بخشهای حملونقل و نیروگاه دارای بیشترین سهم در مصرف گازهای گلخانهای استان هستند و بخشهایی که دارای تراز تجاری مثبت هستند، از مهمترین بخشهایی هستند که نیازمند تجدیدنظر و برنامهریزی دقیقتر میباشند. همچنین، ظرفیت زیستی کردستان قریب به 560 هزار هکتار است. حال آنکه مقدار جنگل لازم برای جذب بیش از 6 میلیون هکتار است که با کسری مواجه میباشد. لذا استان کردستان نیازمند سیاستگذاری بلندمدت با استفاده از مطالعه ماهیت بخشها از منظر میزان انتشار آلایندهها و تشخیص روابط بین فعالیتهای اقتصادی میباشد. نتیجه:در این پژوهش بهطور اجمالی محتوای گازهای گلخانهای کالاها و خدمات صادراتی، واردات (از دنیای خارج، از سایر مناطق)تقاضای نهایی و تراز تجاری برای سال 1395 با استفاده از جدول داده-ستانده در سطح بخشهای اقتصادی محاسبه شد. همچنین، میزان انتشار گاز دیاکسید کربن و مقدار جذب جنگلهای استان موردبررسی قرار گرفت. نتایج حاکی از آن است که بخشهای حملونقل و نیروگاه دارای بیشترین سهم در مصرف گازهای گلخانهای استان هستند و همچنین بخشهایی که دارای تراز تجاری مثبت هستند، از مهمترین بخشهایی هستند که نیازمند تجدیدنظر و برنامهریزی دقیقتر هستند.