تحلیل عنوان داستانهای بازنویسی شدة کلیله و دمنه براساس دیدگاه ژرار ژنت
نویسندگان
1 استادیار زبان و ادبیات فارسی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه شهرکرد، شهرکرد، ایران.
2 دانشجوی دکتری زبان و ادبیات فارسی ، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه شهرکرد. شهرکرد. ایران.
3 استادیار زبان و ادبیات فارسی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه شهرکرد، شهرکرد، ایران.
doi
10.22091/jls.2025.11694.1645چکیده
یکی از عناصر و اجزای مهم یک اثر، عنوان است. نخستین ارتباط مخاطب با هر اثری عنوان و جلوههای ظاهری آن است. عنوان، نمایندة یک متن و نشان دهندة دنیای متن است؛ به همین دلیل انتخاب مناسب و خلاقانه عنوان برای هر داستان، سبب جذب مخاطب و خوانش اثر میشود. هدف این پژوهش، بررسی عناوین داستانهای بازنویسی شدة کلیله و دمنه بر اساس نظریة کارکردهای عنوان ژرار ژنت است. داستانهای بازنویسی شدة مهدی آذریزدی، محمّدحسن شیرازی و داود لطفالله برای این پژوهش انتخاب و بررسی شدهاند. روش تحقیق، توصیفی- تحلیلی و شیوة گردآوری اطلاعات در قالب بررسی اسناد کتابخانهای است. نتایج پژوهش نشان داد که از میان کارکردهای توصیفی، عنوان موضوعی (پردازش نامها و شخصیتها)، بیشترین و عنوانهای تعریضی که نقش مهمی در جذب مخاطب دارند، کمترین کاربرد را داشته است. کارکرد جذبکنندگی در دو حوزة ظاهری و محتوایی نیز بررسی شد که در بخش شکل ظاهری، عواملی همچون: اطناب، اختصار، بازیهای آوایی و در زمینة محتوایی، عنوانهایی نظیر: پرسشانگیز و هنجارشکن بودن مورد توجه بازنویسان قرار گرفته بود که عنوان هنجارشکن کاربرد بسیار کمی در میان آثار داشته است.