تحلیل عنوان داستان‌های بازنویسی شدة کلیله و دمنه براساس دیدگاه ژرار ژنت

نویسندگان

1 استادیار زبان و ادبیات فارسی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه شهرکرد، شهرکرد، ایران.

2 دانشجوی دکتری زبان و ادبیات فارسی ، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه شهرکرد. شهرکرد. ایران.

3 استادیار زبان و ادبیات فارسی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه شهرکرد، شهرکرد، ایران.

doi
10.22091/jls.2025.11694.1645
چکیده

یکی از عناصر و اجزای مهم یک اثر، عنوان است. نخستین ارتباط مخاطب با هر اثری عنوان و جلوه­های ظاهری آن است. عنوان، نمایندة یک متن و نشان­ دهندة دنیای متن است؛ به همین دلیل انتخاب مناسب و خلاقانه عنوان برای هر داستان، سبب جذب مخاطب و خوانش اثر می­شود. هدف این پژوهش، بررسی عناوین داستان­های بازنویسی شدة­ کلیله و دمنه بر اساس نظریة کارکردهای عنوان ژرار ژنت است. داستان­های بازنویسی شدة مهدی آذریزدی، محمّدحسن شیرازی و داود لطف­الله برای این پژوهش انتخاب و بررسی شده­اند. روش تحقیق، توصیفی- تحلیلی و شیوة گردآوری اطلاعات در قالب بررسی اسناد کتابخانه­ای است. نتایج پژوهش نشان داد که از میان کارکردهای توصیفی، عنوان­ موضوعی (پردازش نام­ها و شخصیت­ها)، بیشترین و عنوان­های تعریضی که نقش مهمی در جذب مخاطب دارند، کمترین کاربرد را داشته ‌است. کارکرد جذب­کنندگی در دو حوزة ظاهری و محتوایی نیز بررسی شد که در بخش شکل ظاهری، عواملی همچون: اطناب، اختصار، بازی­های آوایی و در زمینة محتوایی، عنوان­هایی نظیر: پرسش­انگیز و هنجارشکن بودن مورد توجه بازنویسان قرار گرفته بود که عنوان­ هنجارشکن کاربرد بسیار کمی در میان آثار داشته است.