تأثیر عصاره نعناع فلفلی، مریم گلی، شیرین بیان و زعفران برسلولهای خونی و فعالیت آنزیم فنل اکسیداز لارو شب‌پره هندی Plodia interpunctella (Lepidoptera: Pyralidae)

نویسندگان

1 دانشجوی کارشناسی ارشد حشره شناسی ، گروه گیاه‌پزشکی دانشکده کشاورزی دانشگاه صنعتی شاهرود، شاهرود، ایران.

2 استادیار، گروه گیاه‌پزشکی دانشکده کشاورزی دانشگاه صنعتی شاهرود، شاهرود، ایران.

doi
10.22092/bcpp.2023.362728.336
چکیده

همولنف حشرات آخرین سد دفاعی آن­ها در مقابل عوامل بیگانه مانند ذرات سموم، آلاینده ­ها، اسپور قارچ­ ها و باکتری ­ها و متابولیت ­های گیاهی است. هموسیت­ ها به عنوان رکن اصلی دفاع فیزیولوژیک در همولنف گردش می­ کنند و در مراحل اولیه با تغییر تعداد در برابر تنش، واکنش نشان می­ دهند. در این تحقیق تأثیر عصاره آبی گیاهان نعناع فلفلی، مریم­ گلی، شیرین­ بیان و زعفران بر سامانه ایمنی لارو شب پره هندی Plodia interpunctella (Lepidoptera ;Pyralidae) بررسی شد. لاروهای سن چهارم این آفت انباری، با عصاره­ های آبی نعناع فلفلی، مریم­ گلی، شیرین بیان و زعفران در غلظت­ های 10،6و20 درصد تیمار شدند و تراکم سلول­ های خونی و فعالیت فنل اکسیداز در دو بازه زمانی 24و 48 ساعت اندازه‌گیری و ثبت شد. نتایج نشان داد تأثیر عصاره‌های مختلف گیاهان نعناع فلفلی، مریم‌گلی، شیرین‌بیان و زعفران بر تعداد کل سلول­‌ها، پلاسموتوسیت‌­ها وگرانولوسیت­‌ها نسبت به شاهد معنی‌دار بود و با افزایش غلظت عصاره‌ها در همه تیمارها و در هر دو زمان آزمایش افزایش یافت. تعداد کل سلول­‌ها و گرانولوسیت‌ها در تیمار مریم گلی با غلظت6 درصد پس از 48 ساعت و نعناع فلفلی با غلظت­‌ها ی 10 و 20 درصد در هر دو زمان بیشترین افزایش را در تعداد کل سلول‌های خونی نسبت به شاهد داشتند. پلاسموتوسیت­‌ها نیز تحت اثر تیمار نعناع فلفلی با غلظت­‌های 10 درصد و 20 درصد  پس از 24 ساعت و غلظت20 درصد پس از 48 ساعت بیشترین افزایش را نسبت به شاهد داشتند. با توجه به ارزیابی­‌های صورت گرفته غلظت 20% مریم­‌گلی بیشترین افزایش فعالیت آنزیم فنل اکسیداز را نسبت به شاهد و سایر تیمارها نشان داد. بر اساس نتایج، حضور مقادیر اندک از عصاره‌های گیاهی به‌کارگرفته شده در این تحقیق، به ویژه مریم گلی و نعناع فلفلی در همولنف لاروهای شب پره هندی می‌تواند تاثیر معنی‌داری بر تغییرات تراکم سلول‌های خونی داشته باشد که بالتبع، واکنش ایمنی حشره را در مقابل عامل بیگانه تحریک می‌کند و می‌توان از این یافته در مطالعات ایمنی شناسی این حشره مهم انباری استفاده نمود.