فراسنجه های جدول زندگی دو جنسی کفشدوزک نقابدار دو لکهای Chilocorus bipustulatus (Col.: Coccinellidae) روی سپردار سفید خرما Parlatoria blanchardi (Hem.: Diaspididae)
نویسندگان
1 دانشیار، دانشگاه ولی عصر عج رفسنجان، دانشکده کشاورزی، گروه گیاهپزشکی، رفسنجان، ایران
2 استاد، دانشگاه ولی عصر عج رفسنجان، دانشکده کشاورزی، گروه مهندسی خاک، رفسنجان، ایران
3 استادیار، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی کرمان، ایران
4 مربی، دانشگاه ولی عصر عج رفسنجان، دانشکده کشاورزی، گروه گیاهپزشکی، رفسنجان، ایران
doi
10.22092/bcpp.2023.362763.337چکیده
سپردار سفید خرما Parlatoria blanchardi (Targioni Tozzetti, 1892) یکی از عوامل زنده و مهم کاهش عملکرد درختان خرما می باشد. کفشدوزک شکارگر Chilocorus bipustulatus L. یکی از مهمترین دشمنان طبیعی فعال در باغهای خرما است که از سپردارها بهویژه سپردار سفید خرما تغذیه میکند. در این مطالعه فراسنجههای جدول زندگی دو جنسی کفشدوزک یاد شده با تغذیه از سپردار سفید خرما تعیین شد. آزمایشها درون اتاقک رشد و در دمای 1±25 درجة سلسیوس، رطوبت نسبی 5± 70درصد و طول دورة روشنایی به تاریکی8 :16 ساعت انجام شد. تعداد 100 عدد تخم همسن کفشدوزک با عمر کمتر از 24 ساعت تا پایان عمر حشرات بالغ بررسی شد. لاروها پس از خروج از تخم، روزانه با پورههای سپردار سفید خرما تغذیه شدند. شاخصهای زیستی کفشدوزک تعیین و دادههای حاصل از آزمایش با نرمافزار TWOSEX–MSChart و طبق تئوری جدول زندگی سنی– مرحلهای دو جنسی تجزیه آماری شدند. میانگین و خطای معیار فراسنجههای رشد جمعیت براساس روش Bootstrap محاسبه شد. نرخ ذاتی افزایش جمعیت (r) 0/06 ± 0/01 (بر روز)، نرخ متناهی افزایش جمعیت (λ) 1/0 6± 0/01 (بر روز)، طول مدت زمان هر نسل (T) 56/89 ± 0/32 (روز) و نرخ ناخالص تولید مثل (GRR) 34/68 ± 3/085 (تخم)، محاسبه گردید. نتایج حاصل از این پژوهش میتواند امکان افزایش کارایی این کفشدوزک را در برنامههای مدیریت آفت سپردار سفید خرما از طریق افزایش جمعیت آن از طریق پرورش انبوه و رهاسازی انبوه آن امکانپذیر سازد.
