بررسی دانه بندی رسوبات بادی در رابطه با مورفولوژی تپه های ماسه ای (مطالعه موردی: ارگ کاشان)
نویسندگان
1 استادیار مرکز تحقیقات بین المللی همزیستی با کویر، دانشگاه تهران
2 استادیار دانشکده منابع طبیعی و علوم زمین، دانشگاه کاشان
3 کارشناس ارشد بیابان زدایی، دانشکده منابع طبیعی و علوم زمین، دانشگاه کاشان
4 دانشیار دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه تهران
5 کارشناس ارشد ژئومورفولوژی، دانشکده جغرافیا، دانشگاه تهران
doi
10.22059/jrwm.2014.51826چکیده
ارگ ریگ بلند کاشان یکی از مهمترین پهنه های پوشیده از ماسه است که، از دیدگاه ژئومورفولوژی، مجموعهای متشکل از انواع تپه های ماسه ای مهم در ایران بهشمار می آید. این تحقیق به منظور مقایسه دانه بندی رسوبات بادی در اَشکال مختلف تپه های ماسه ای و نیز قسمتهای مختلف تپه های عرضی واقع در قسمت شمالی ارگ کاشان انجام شد. به منظور تعیین متغیرهای آماری مختلف، از رسوبات موجود در هر یک از انواع تپه های ماسه ای نمونه برداری شد. سپس، آزمایش دانه بندیِ هر یک از نمونه ها، بر اساس روش الک خشک، انجام گرفت و، در نهایت، پارامترهای آماری، از قبیل قطر میانگین، جورشدگی، کجشدگی، کشیدگی، d10، و d90 تعیین گردید. آنگاه، با انجامدادن آزمون توکی، معنیداربودن اختلاف هر یک از متغیرها در تپه های مختلف بررسی شد. در نهایت، نتایج نشان داد که متغیرهای قطر میانگین، جورشدگی، d10، و d90 بین تپه های تثبیتشده و تپههای ماسه ای فعال در سطح 95 درصد با یکدیگر اختلاف معنیداری دارند. همچنین، مشخص شد که در تپههای عرضی، متغیرهای قطر میانگین و d90 در دامنه پشت به باد با بخش پایینی دامنه رو به باد اختلاف معنیداری در سطح 95 درصد دارند، در حالی که با بخش میانی و بالایی دامنة رو به باد اختلاف معنیداری ندارند. نتایج مبین آن است که نسبت همگنی ابعاد دانههای ماسه در تپههای مختلف متفاوت است و این ناشی از تفاوت تغییرات سرعت باد در قسمتهای مختلف ارگ و همچنین تپههای مختلف است.