بررسی تطبیقی اسطورۀ ایرج و قصه یوسف (ع)
نویسندگان
1 استادیار گروه زبان وادبیات فارسی، دانشگاه پیام¬نور، مرکز تهران
2 دانشجوی دکتری زبان وادبیات فارسی، دانشگاه پیام¬نور، مرکز تهران
doi
چکیده
در خوانِشهای دوباره و نوین از روایتهای تاریخی و اساطیری، گاه با شباهتهای بنیادین و انکارناپذیری روبرو میشویم که میتواند همسانی برخی از کهن الگوها را در شکلدهی به ساختارِ اندیشههای انسانی، گوشزد کند؛ از جمله این داستانها، روایتِ ایرانی زندگی ایرج و روایت عبری یوسف (ع) است؛ اگرچه در روایات کهن، داستان ایرج نیز به عنوان متنی مذهبی و مقدّس قابل اعتنا بوده است؛ امروزه، از آن بیشتر به عنوان متنی اسطورهای ـ حماسی یاد میشود؛ در مقابل، داستان یوسف از همان نخستین روایت در تورات، وجهۀ مذهبی داشته و این ویژگی را در روایات مسیحی و اسلامی نیز حفظ کرده است. مقالة حاضر، تحلیلی تطبیقی دربارة ساختار و محتوای داستان ایرج و قصۀ یوسف است و سعی دارد ضمن واکاویِ بنمایههای کهن این دو روایت، به جنبههای مختلف و شباهتهای قابل اعتنای آنها بپردازد و در این مسیر روایت عبرانی داستان یوسف را با روایت قرآنی و اسلامی مقایسه کرده و مطالعهای تطبیقی را در آن باره، سامان داده است.