تحلیل ساختاری شعر اسطوره¬ای «معراج‌نامة» شفیعی کدکنی

نویسندگان

1 استادیار گروه زبان و ادبیات فارسی دانشگاه پیام نور، مرکز سمنان

doi
چکیده

«معراج‌نامه» شفیعی کدکنی از اشعار سمبولیسم اجتماعی و از نمونه­های رؤیابینی در ادبیات فارسی است. این ­شعر نُه قسمتی شامل رمز و سمبل­های خاصی است که شاعر با تکیه بر آنها، به راهنمایی «دل» در دوزخ، بهشت و زمین که تأویلی از اندیشة خود اوست؛ زده است. شعر دارای شش وادی است. وادی اول، مرحلة رهایش راوی و یافتن الهام، وادی دوم دسترسی به نیروی عقلانی و فکری و سیر بسیار فراتر از حدّ انسانی، وادی سوم با تمثیل اسطوره­ای، فرایافت شاعر از سر شهیدان، وادی چهارم رؤیت نابسامانی­های سیاسی (حکومت پهلوی)، وادی پنجم دیدن شاعرانی که به تخدیر و وازدگی مبتلا شده­اند و وادی آخر دیدن «مرگ» مبارز است. شاعر در این ­وادی­های شش­گانه، دربارة مسائل سیاسی موجود در کشور و مسائل اجتماعی ـ فرهنگی بحث کرده است.