فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

گوجه‌فرنگی (Lycopersicon esculentum) یکی از مهمترین صیفی‌جات در سراسر جهان و ایران است. بیماری پژمردگی ورتیسیلیومی گوجه‌فرنگی با عامل Verticillum dahliae از موانع توسعه کشت این گیاه در کشور می‌باشد. یکی از روش‏های نوین در مدیریت بیماری‏های گیاهی استفاده از باکتری‏های مهارکننده اندوفیت است. هدف از انجام این پژوهش، شناسایی و معرفی باکتری‌های‌ اندوفیت مؤثر به‌عنوان عامل کنترل زیستی بیماری مذکور است. برای این منظور، ابتدا نمونه‌برداری از گلخانه‌ها و مزارع گوجه‌فرنگی استان‌های تهران و البرز در بهار و تابستان 1396 انجام شد. جدایه‌‌های اندوفیت از اندام‌های ریشه، ساقه، برگ و میوه گوجه‌فرنگی جداسازی شدند. با انجام آزمون‌های کلیدی و بر اساس تولید رنگدانه فلورسنت بر روی محیط کشت King's medium B، تعداد 30 جدایه Pseudomonas فلورسنت مثبت انتخاب شدند. طی انجام آزمون‌های کشت متقابل، شش جدایه با توانایی بیوکنترل V. dahliae در شرایط گلخانه مورد بررسی‌های تکمیلی قرار گرفتند. جدایهP. fluorescens NZ105 به عنوان موثرترین عامل آنتاگونیست با 7/3 میلی‌متر بازدارندگی در ظرف پتری و 85 درصد کاهش شدت بیماری در شرایط گلخانه انتخاب شد و به‌وسیله روش‌های بیوشیمیایی و ترادف ناحیه ژنی 16S rDNA مورد شناسایی قرار گرفت. نتایج آزمون گلخانه‌ای نشان داد جدایه مذکور موجب افزایش معنی‌دار پارامترهای رشدی نظیر وزن خشک بوته و ریشه، ارتفاع بوته، طول ریشه، وزن‌تر ریشه و بوته شده است. همچنین، بررسی‌ها نشان داد مکانیسم‌های تولید پروتئاز، متابولیت‌های بازدارنده خارج سلولی قابل نفوذ در آگار و متابولیت‌های فرّار ضد قارچی، در توان کنترل زیستی جدایه P. fluorescens NZ105 مؤثر بودند.