فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

کیفیت عوامل کنترل بیولوژیک نقش مهمی در موفقیت یک برنامۀ کنترل بیولوژیک دارد. اعتقاد بر این است که پرورش انبوه طولانی مدت این عوامل در محیط بسته روی کیفیت آن­ها تاثیر دارد. ویژگی‌های جدول زندگی و پارازیتیسم زنبورTrichogramma embryophagum (Hartig)  طی 32 نسل روی تخم­های Ephestia kuehniella Zeller مورد بررسی قرار گرفت. جمعیت اولیۀ زنبور از باغات انار کوهدشت استان لرستان و میزبان آزمایشگاهی از یک انسکتاریوم پرورش حشرات مفید در همدان تهیه و در دمای2±27 درجۀ سلسیوس و رطوبت نسبی 5±65 درصد پرورش داده شدند. داده­های مربوط به طول مراحل مختلف رشدی، بقا، باروری و پارازیتیسم زنبورها در نسل­های 5، 10، 15، 20، 25، 28، 30 و 32 جداگانه، تعیین و از روش جدول زندگی مرحلۀ رشدی-سنی دو جنسی و نرم افزارهای  TWOSEX–MSChart programوCONSUME–MSChart  برای تجزیه و تحلیل داده­ها استفاده شد. نتایج نشان داد طول عمر افراد بالغ ماده تا نسل 15 تفاوت معنی‌داری ندارد اما با افزایش تعداد نسل‌ها به طور معنی‌داری کاهش یافته و به 15/7 روز در نسل 30 رسید. بیشترین و کمترین میزان زادآوری زنبور به ترتیب در نسل‌های 5 (73/72 تخم) و 32 (64/28 تخم) مشاهده شدند. بیشترین نرخ خالص تولید مثل (R0) نیز در نسل‌های 5–15 مشاهده شد. نرخ ذاتی افزایش طبیعی جمعیت (r) نیز در نسل‌های 5 تا 15 به‌طور معنی‌داری از سایر نسل‌ها بیشتر بود. مقدار r از 301/0 روز 1– در نسل 5 به 229/0 روز 1– در نسل 32 رسید. میزان نرخ متناهی پارازیتیسم (ω) نیز با افزایش تعداد نسل‌ها کاهش یافت و از 478/0 (میزبان/پارازیتوئید/روز) در نسل 5 به 332/0 (میزبان/پارازیتوئید/ روز) در نسل 32 رسید. براساس یافته‌های این تحقیق وجود شرایط پرورش یکنواخت و عدم افزودن افراد وحشی  به جمعیت، سبب کاهش کیفیت زنبورهای پرورش یافته پس از نسل 15 شد.