ارزیابی تأثیرپذیری عملکرد کاهوی آیسبرگ (Lactuca sativa var. Bruma Rz) از برهمکنش بقایای گیاهان پوششی و وجین دستی
نویسندگان
1 گروه مهندسی تولید و ژنتیک گیاهی، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران
2 گروه مهندسی تولید و ژنتیک گیاهی، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران
3 گروه علوم خاک، استاک بریج، دانشگاه ماساچوست، ماساچوست، آمریکا
doi
10.22067/jhs.2025.90386.1386چکیده
بیشترین کاهش ارزش تجاری و کیفیت محصولات برگی از جمله کاهو (Lactuca sativa L.) ناشی از حضور علفهایهرز در مزارع است. استفاده از نهادههای شیمیایی یک روش موفق در مهار علفهایهرز محسوب میگردد، امّا خطر تجمع نهادههای شیمیایی در بافتهای گیاهی و کاهش سلامت انسان موجب افزایش استفاده از روشهای ایمن و سازگار با محیط زیست شده است. گیاهان پوششی یکی از راهبردهای سازگار با محیط زیست برای مهار علفهایهرز در مزارع هستند. این آزمایش در بهار سال 1398 بهصورت فاکتوریل بر پایه طرح بلوکهای کامل تصادفی با سه تکرار اجرا شد. تیمارهای آزمایشی شامل کشت خالص و مخلوط گیاهان پوششی چاودار (Secale cereal L.)، خلر (Lathyrus sativus)، شاهد (بدون کشت گیاهان پوششی) و سطوح وجین دستی علفهایهرز (یک بار، دو بار و بدون وجین دستی) بود. نتایج نشان داد که بیشترین وزن خشک گیاهان پوششی (59/530 گرم در مترمربع) از کشت خالص چاودار حاصل شد. کمترین وزن خشک کل علفهایهرز متعلق به کشت مخلوط گیاهان پوششی با یک بار وجین دستی بود. بیشترین عملکرد کاهوی آیسبرگ (70/3 کیلوگرم در مترمربع) در کشت مخلوط بدون وجین دستی و بیشترین تعداد برگ (55/21 و 44/21)، قطر طوقه (15/4 و 18/4 سانتیمتر) و قطر تاج (بهترتیب 12/22 و 65/22 سانتیمتر) از کشت خالص خلر و کشت مخلوط به دست آمد. نتایج این آزمایش بر تأثیر میزان وزن خشک گیاهان پوششی بر کاهش تعداد دفعات وجین دستی علفهایهرز و بهبود عملکرد در محصولات برگی تأکید داشت.