[مقاله کوتاه علمی] بررسی اثرات کشندگی عصارههای توتون، تنباکو و آویشن کوهی روی شته توتون (Myzus nicotianae) در شرایط آزمایشگاهی
نویسندگان
1 بخش تحقیقات بیوتکنولوژی، مرکز تحقیقات و آموزش تیرتاش، بهشهر، مازندران، ایران
2 بخش تحقیقات گیاهپزشکی، مرکز تحقیقات و آموزش تیرتاش، بهشهر، مازندران، ایران
doi
10.22092/bcpp.2021.353624.280چکیده
شته توتون (Myzus nicotianae) یکی از مهمترین آفات توتون بوده و موجب کاهش کمی و کیفی محصول میگردد. امروزه به دلیل پیدایش مقاومت آفات به سموم شیمیایی و اثرات زیان بار و مخرب آنها بر سلامتی بشر و محیط زیست، کاهش استفاده از ترکیبات شیمیایی در کنترل آفات امری ضروری به نظر میرسد. به همین منظور، استفاده از عصارههای گیاهی برای کنترل آفات پیشنهاد میشود. در پژوهش حاضر، تأثیر عصاره گیاهان توتون (Nicotiana tabacum)، تنباکو (Nicotiana rustica) و آویشن کوهی (Thymus pubescens) روی شته توتون بررسی شد و آزمایشهای زیستسنجی به صورت طرح کاملاً تصادفی در چهار تکرار در شرایط آزمایشگاهی (دمای 1 ± 25 درجه سلسیوس، رطوبت نسبی 5 ± 65 درصد و دوره نوری 16 ساعت روشنایی) انجام شد. درصد کشندگی حشرات بالغ ، با کاربرد عصارههای گیاهی یاد شده در پنج غلظت6000 ،8000، 10000، 15000 و 20000 (میلیلیتر بر لیتر) و سه زمان (24، 48 و 72 ساعت) محاسبه شد. اختلاف معنیداری در درصد کشندگی عصارههای مذکور روی آفت در غلظتهای مختلف در زمانهای مورد مطالعه مشاهده شد. بر اساس نتایج، میزان کشندگی با افزایش غلظت و گذشت زمان افزایش یافت. بیشترین و کمترین میزان کشندگی پس از گذشت 72 ساعت به ترتیب در تیمار عصاره تنباکو با غلظت 20000 میلیلیتر بر لیتر با 100 درصد تلفات و عصاره آویشن کوهی با غلظت 6000 پیپیام با 75/56 درصد تلفات مشاهده گردید. مقدار LC50 برای عصارههای توتون، تنباکو و آویشن کوهی به ترتیب 12463، 10210 و 17385 میلیلیتر بر لیتر برای شته توتون به دست آمد که تأثیر کشندگی بیشتر عصاره تنباکو را نسبت به سایر تیمارها نشان داد.