فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

هر شاعری بر موضوعات و مفاهیم خاصی تأکید می کند . ناصرخسرو قبادیانی از نخستین شاعران زبان فارسی است که شعر را محمل تبلیغ و تبیین عقاید مذهبی و سیاسی خود کرده است. تأکید، موضوعی است که دو سویه دستوری و بلاغی دارد و در دو بخش تأکید عام و خاص مطرح می شود. در این مقاله با روش استقرا، هر دو بخش شیوه‌‌های تأکید در شعر ناصرخسرو استخراج، دسته‌‌بندی، توصیف و تحلیل شده است. تأکید عام در قصاید او شاملِ تکرارِ عین لفظ، ترادف، وصف عطف، وصل، مبالغه، تضاد و قصر است. همچنین تأکید خاص شامل شیوه‌‌های تأکید اسم، ضمیر، صفت، قید، فعل و جمله است. هدف عمده تأکیدهای او تبیین و برجسته کردن موضوع‌‌ها و مفهوم‌‌هایی است که در نظر او حقیقت شمرده می‌‌شود و با استفاده از آن شیوه‌‌ها می‌‌خواهد زمینه اقناع و پذیرش مخاطب را فراهم کند. به لحاظ بسامد تأکید از طریق تکرار، جناس و تصدیر در میان آرایه‌‌های بدیعی بیشتر دیده می‌‌شود. در تأکید خاص، تأکید فعل و جمله در شعر او جایگاه خاصی دارد. این بررسی گویای آن است که ناصرخسرو در بیشتر موارد چند شیوه تأکید را همزمان به کار می‌‌گیرد و این موضوع تسلط بی‌‌نظیر او را بر فنون شاعری، شیوه-های مناظره، وعظ و تبلیغ نشان می‌‌دهد. همنشینی شیوه‌‌ها بر شدت و حدت تأکیدهای او افزوده و باعث انسجام در سخن او شده است. ضمن آن که فکر او نیز منسجم و مشخص است و چند موضوع محوری را که در نظر او بیشتر اهمیت دارد، با شیوه‌‌های متنوع تکرار و تأکید می‌‌کند.