مهار زیستی بیماری بلاست برنج با استفاده از قارچهای آنتاگونیست در شرایط آزمایشگاه و گلخانه
نویسندگان
1 گروه گیاهپزشکی، دانشکده کشاورزی، واحد رشت، دانشگاه آزاد اسلامی، رشت، ایران
doi
10.22092/bcpp.2021.124433چکیده
بیماری بلاست برنج با عامل Pyricularia oryzae یکی از مهمترین بیماریهای قارچی برنج در ایران و جهان است. از ۱۵۰ نمونه نشاء، برگ و خوشه سالم و آلوده برنج جمعآوری شده از مزارع برنج استان گیلان، ۶۸ جدایه قارچی بهدست آمد. ۱۱ جدایه قارچی شناساییشده بر مبنای روشهای ریختشناختی و مولکولی شامل Ulocladium alternariae،Ulocladium cf. alternariae،Ulocladium cf. consortiale، Ulocladium sp.، Curvularia pallescens،Preussia sp. ، Trichoderma harzianum ، Trichoderma virens، Trichoderma viride،Alternaria citriوEpicoccum sp. که در آزمون بیماریزایی قادر به ایجاد بیماری روی برنج نبودند، برای مطالعات مهار زیستی بیماری بلاست برنج انتخاب شدند. در آزمایشگاه از آزمونهای کشت متقابل، کشت روی اسلاید، متابولیتهای فرار و عصاره کشت استفاده شد و براساس نتایج به دست آمده، جدایههایT. harzianum، T. virens، T. viride،A. citriو U. cf. consortialeبهترتیب بیشترین درصد مهار رشد میسلیومی بیمارگر را نشان دادند. این جدایههای قارچی در مرحلة چهار برگی روی گیاه برنج رقم هاشمی در شرایط گلخانه مایهزنی شدند. تمامی جدایهها به استثنای U. cf. alternariae قادر به کاهش شدت بیماری بلاست برگ شدند که T. harzianum با کاهش شدت بیماری بهمیزان 36/27 درصد مؤثرترین آنتاگونیست در بررسیهای گلخانهای بود و پس از آن جدایههای T. virens، T. viride وA. citri قرار داشتند. مقایسه میانگین دادهها به روش حداقل اختلاف معنیدار (LSD) نشان داد که بین قارچهای بیوکنترل T. harzianum،U. cf. alternariae و Preussia sp.اختلاف معنیداری از نظر کارآیی در کنترل بیماری بلاست برنج وجود دارد. همچنین از لحاظ آماری بین قارچها در مورد تاثیر بر ارتفاع، وزن تر و وزن خشک بوتههای برنج در گلخانه اختلاف معنیداری وجود داشت و در میان آنها، T. harzianum بیشترین کارآیی را در بهبود این صفات نشان داد. نتایج تحقیق حاضر نشان داد که قارچهای مختلفی در میکروفلور گیاه برنج وجود دارند که بهطور بالقوه توانایی مهار زیستی بیماری بلاست برنج را دارا هستند.