مصادرات طبیعی صناعت میزان‌الحکمه

نویسندگان

1 دانش‌آموخته کارشناسی ارشد تاریخ علم دانشگاه تهران، تهران، ایران.

doi
10.22059/jop.2025.399086.1006933
چکیده

کتاب میزان‌الحکمة عبدالرحمان خازنی برای جمع‌آوری تلاش‌هایی در جهت صناعت میزان‌‍‌الحکمه که توسط دانشمندان پیشین انجام شده و عرضۀ روش جدیدی برای انجام این کار، نوشته شده است. این کتاب شامل مقدّمات صناعت میزان‌الحکمه، روش‌های ابداعی تعیین مقدار یک فلز در جسم مرکّب توسّط دانشمندان گذشته، که موضوع صناعت میزان‌الحکمه است، شرح روش ساخت و کاربرد ابزار جدیدی برای انجام این کار، که ترازویی به اسم میزان­‌الحکمه است، و توضیحی دربارۀ سایر کاربردهای ترازو است. خازنی در تدوین کتاب خود از آثار دانشمندان برجسته‌ای چون اقلیدس، ارشمیدس، منلائوس، ثابت‌بن قره، محمدبن زکریا رازی، ابوسهل کوهی، ابن ­هیثم، بیرونی، خیام و اسفزاری استفاده کرده است. ظاهراً هدف او جمع‌آوری همۀ منابع موجود و به وجود آوردن ساختاری برای صناعت میزان‌­الحکمه است. در این مقاله، مصادرات طبیعی صناعت میزان­‌الحکمه که خازنی آنها را در فصل­های ابتدایی میزان‌الحکمه آورده بررسی می­‌شود.