آشنایی با ابن فناری یکی از پیروان مکتب ابن عربی در آناتولی

نویسندگان

1 عضو هیئت علمی بنیاد دایرة‌المعارف اسلامی، تهران، ایران

doi
10.22059/jop.2025.399072.1006932
چکیده

فناری از نخستین علمایی بود که با مقام شیخ‌الاسلامی به نشر و ترویج مکتب ابن‌عربی در آناتولی همّت گماشت. صائن‌الدین علی ‌بن محمد ترکة اصفهانی (متوفی 836 ه.ق)، که خود از عرفا و حکمای مکتب ابن‌عربی و هم‌عصر فناری بوده است، در پاسخ مخالفان اندیشه‌های ابن‌عربی، به مقام و اعتبار فناری اشاره کرده و گفته است که او بیست سال به تدریس فصوص‌الحکم و تعالیم مکتب ابن‌عربی اشتغال داشته و این امر موجب طعن و نقد علما و دانشمندان روم و مصر بر فناری نشده است. با این حال، احتمالاً فناری به‌سبب ناپسندبودن این گرایش نزد حنبلیان و فقهای مصری، در زمان اقامت در قاهره از اظهار اندیشه‌های مبتنی بر آرای ابن‌عربی اجتناب می‌کرد و بر این اساس، اغلب علمایی که به مجالس بحث و درس او می‌آمدند بر فضل و دانش او گواهی می‌دادند. همچنین گفته شده که فناری مقام خلیفگی برخی طریقت‌های صوفیه مثل رفاعیه و زینیه را داشته است.