امکان‌سنجی تشکیل دو دولت در سرزمین فلسطین (با تاکید برتحولات پس از 7 اکتبر2023)

نویسندگان

1 دانشیار علوم سیاسی دانشکده حقوق و علوم سیاسی دانشگاه آیت الله بروجردی، بروجرد، ایران.

doi
10.22054/tssq.2026.83659.1609
چکیده

جنگ  غزه در سال 2023-2025 موجب احیای  ایده  تشکیل دو دولت در فلسطین شده است. این در حالی است که پیش‌تر، این موضوع از دستور کار سیاسی خارج شده بود. هدف این مقاله، امکان‌سنجی تحقق نظریه دو دولت در شرایط متحول پیش رو است. سؤال اصلی مقاله عبارت است از: «با توجه به رفتار اسرائیل از آغاز اشغال فلسطین، به‌ویژه تحولات جنگ غزه 2023-2025   آیا تشکیل دولت مستقل فلسطینی در کنار دولت یهودی اسرائیل، امکان‌پذیر است؟» فرضیه مقاله، این‌گونه صورت‌بندی شده است:«دولت سازی در سرزمین فلسطین شامل دو فرایند ناسازگار بوده است. در یک فرایند، زمینه‌های دولت سازی ایجابی برای تشکیل و تثبیت دولت اسرائیل انجام شده و در فرایند مقابل، امکان دولت سازی برای فلسطینی‌ها در حوزه‌های جمعیتی، سرزمینی،  حکومت دولت، حاکمیت و شناسایی، سلب شده و فروپاشیده است. به این دلیل تشکیل دو دولت فلسطینی و یهودی در کنار هم به‌ویژه پس از 7 اکتبر 2023 ممکن نیست». یافته‌های مقاله که با روش کیفی با  شیوه توصیفی-تحلیلی حاصل شده، نشان می‌دهد، تشکیل دولت مستقل فلسطینی در اثر فرایند ساختاری و سیستماتیک دولت پاشی اسرائیل از طریق نابودسازی جمعیتی و آوارگی فلسطینی‌ها، تصرف و تجزیه سرزمینی، ممانعت از تشکیل دولت و شناسایی بین‌المللی آن، امکان‌پذیر نیست. تجربه جنگ غزه و تقویت راست‌گرایان افراطی در اسرائیل و مواضع دولت ترامپ نیز امکان‌ناپذیری تحقق دو دولت را تشدید کرده و به این دلیل،  امکان تشکیل دولت مستقل فلسطینی در عمل وجود ندارد.