نقد بلاغی مثنوی اعتراضی «منظومه مردابها و آبها» از سید حسن حسینی
نویسندگان
1 استادیار گروه زبان و ادبیّات فارسی، دانشکده علوم انسانی واحد ساوه، دانشگاه آزاد اسلامی، ساوه، ایران
2 دانشجوی دکتری گروه زبان و ادبیّات فارسی، دانشکده علوم انسانی واحد ساوه، دانشگاه آزاد اسلامی، ساوه، ایران.
3 استادیار گروه زبان و ادبیّات فارسی، دانشکده علوم انسانی واحد ساوه، دانشگاه آزاد اسلامی، ساوه، ایران.
doi
10.22091/jls.2023.8837.1450چکیده
آثار ادبی از دیدگاههای گوناگون سنجیده و بررسی میشوند. نقد بلاغی یکی از شیوههای نقد ادبی است که در آن، متن را از منظر کارکرد ابزار بلاغی و صورخیال میسنجیم. این مقاله به بررسی و نقد بلاغی مثنوی اعتراضی «منظومۀ مردابها و آبها» اثر «سید حسن حسینی» میپردازد. شاعر در این منظومه به اوضاع اجتماعی و تغییرات معنوی در جامعه پس از جنگ اعتراض دارد. هدف مقاله تحلیل متن نام برده از منظر تأثیر عناصر بلاغی است تا روشن شود که شاعر در منظومه مورد نظر برای رسیدن به هدف خود و ابلاغ پیام چگونه از این ابزارها بهره برده است. در این پژوهش، 77 بیت این منظومه از دید صنایع بدیعی، بیان و معانی مورد بررسی قرار میگیرد. نتیجه تحقیق نشان میدهد که شاعر در توصیفها احساس نگرانی از مشکلات اجتماعی را با زبان استعاره بیان میکند. او با مشاهده رویکردهای ناهنجار که بازتابی نامطلوب بر فرد و اجتماع دارد، شیوة زبان را تغییر میدهد و زبان به اعتراض میگشاید. نگاه حسینی به عنوان یک شاعر ارزشی، به صنایع بلاغی، تنها جلوههای ظاهری و زیباییآفرینی مورد نظر نیست بلکه هدف از کاربرد این صنایع در مفاهیم بالاتر، بیان مشکلات اجتماعی، احساس شادمانی و حسرت و دلتنگی است. او با کمک امکانات زبانی قصد دارد بستری مساعد در بازسازی ارزشهای اسلامی و اجتماعی فراهم نماید.
