ارزیابی آثار آبیاری با فاضلاب تصفیه‌‌شده بر برخی خصوصیات خاک

نویسندگان

1 دانشجوی کارشناسی ارشد گروه همزیستی با بیایان- محیط زیست، مرکز تحقیقات بین الملل بیابان دانشگاه تهران

2 تهران، دانشگاه تهران، مرکز تحقیقات بین الملل بیابان، گروه همزیستی با بیابان، محیط زیست و منابع طبیعی

3 یزد، مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی استان یزد

4 تهران، دانشگاه تهران، دانشکدة منابع طبیعی، گروه احیای مناطق خشک و کوهستانی

5 تهران، دانشگاه تهران، دانشکدة منابع طبیعی، گروه احیای مناطق خشک و کوهستانی

doi
چکیده

بحران آب از مسائل اساسی مناطق خشک مانند ایران است که به‌تازگی به ‌دلیل خشکسالی‌های پی‌درپی شدت یافته است. بنابراین استفاده از آب‌های نامتعارف، در مناطقی که آب با کیفیت مناسب در دسترس نیست، رو به فزونی است. یکی از این منابع، پساب شهری است که می‌تواند نیاز غذایی گیاه را نیز تأمین کند و در صورتی که تأثیر منفی بر خاک و آب نداشته باشد، می‌تواند در آبیاری توأم با طرح‌های بیابان‌زدایی استفاده شود. در این تحقیق، آثار فاضلاب تصفیه‌شدة شهری بر برخی خصوصیات خاک در محدودة تصفیه‌خانة شهر یزد بررسی شد. به این منظور، نمونه‌های خاک از دو عمق 0-30 و 30-60 سانتی‌متر از سه منطقة شاهد، منطقة درختکاری‌شده و آبیاری‌شده با پساب و نیز منطقة بدون پوشش گیاهی متأثر از پساب (اراضی رها‌شده)، برداشت شد. نتایج نشان داد که مواد آلی، SAR و شوری در مناطق متأثر از پساب به ترتیب حدود 45/0، 80/112 و 25/6 درصد کمتر از منطقة شاهد بود، اما غلظت پتاسیم، فسفر، ازت و اسیدیتة خاک در مناطق متأثر از پساب به ترتیب حدود ppm122،  ppm83/12، 004/0 درصد بود که 4/0 بیشتر از منطقة شاهد بود. آهک در اراضی رها‌شده به مقدار 52/0 درصد بیشتر از منطقة شاهد بود و در منطقة درختکاری و آبیاری‌‌‌شده با پساب به مقدار 6/1 درصد کمتر از منطقة شاهد بود.