آثار استفاده از فاضلاب صنعتی تصفیه‌نشده در آبیاری کلزا (مطالعة موردی: فاضلاب خام کارخانة خمیرمایه)

نویسندگان

1 تبریز، دانشگاه صنعتی سهند تبریز، دانشکدة مهندسی شیمی، مرکز تحقیقات مهندسی محیط زیست

2 تبریز، سردرود، کلینیک گیاه‌پزشکی سردرود

doi
چکیده

تحقیق حاضر به منظور ارزیابی اثر استفاده از فاضلاب تصفیه‌نشدة صنعتی (فاضلاب کارخانة خمیرمایه) بر رشد گیاه کلزا- در کنار دو گونة غالب از علف‌های هرز این زراعت به نام‌های خردل وحشیو گارس-صورت گرفت. تحقیق در دو بخش آزمایشگاهی و گلخانه‌ای و بر پایة آزمایش فاکتوریل در قالب طرح کاملاً تصادفی اجرا شد. عامل‌های آزمایش شامل غلظت‌های فاضلاب در شش سطح: شاهد و غلظت‌های 25، 50، 75 و 100 درصد از فاضلاب و آبیاری یک در میان فاضلاب با آب معمولی به عنوان عامل اول و تیمارهای گیاهی نیز در سه سطح شامل: کلزا، کلزا به همراه گارس و کلزا به همراه خردل وحشی به عنوان عامل دوم بودند. نتایج نشان داد که اثر استفاده از فاضلاب بر تمام صفات رشدی کلزا معنی‌دار است. در شرایط استفاده از فاضلاب خالص، بوته‌میری 100 همة تیمارهای گیاهی مشاهده شد و در غلظت فاضلاب 50 به بالا درصدهای مختلف بوته‌میری صورت گرفت. علف هرز خردل وحشی با درصد بوته‌میری بیشتر، حتی در غلظت‌های کم فاضلاب، در مقایسه با گارس آستانة تحمل کمتری به فاضلاب نشان داد.