فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

نقش غذا در رشد، تولیدمثل، پارامترهای ایمنی و فعالیت آنزیم‌های مؤثر در هضم به اثبات رسیده است. چنان‌چه حشرات از غذای مطلوب و با ارزش غذایی بالاتر بهره‌مند شوند سامانه ایمنی قوی‌تری داشته و بهتر می‌توانند با عوامل بیگانه مقابله کنند. به علاوه، تغذیه کافی در دوران لاروی منجر به تولید حشراتی با توان بارآوری مناسب می‌شود که این موضوع از اهداف مهم پرورش حشرات میزبان واسط انگل واره‌ها است. لذا در تحقیق حاضر برخی ویژگی‌های فیزیولوژیک شب‌پره آرد با تغذیه از ویتامین C و قندهای سوربیتول و مانیتول به‌عنوان مکمل غذایی در شرایط آزمایشگاهی تعیین شد. حشرات در شرایط آزمایشگاهی (دمای 1±25 درجه سلسیوس، رطوبت نسبی 45% و دوره روشنایی به تاریکی 14:10 ساعت) پرورش داده شدند و از لاروهای سن سوم در آزمایشات استفاده شد. تیمارها شامل تیمار اول :آرد (99 گرم) + اسید اسکوربیک (یک گرم)، تیمار دوم آرد (97 گرم)+ سوربیتول (سه گرم)، تیمار سوم آرد (97 گرم) + مانیتول (سه گرم)، تیمار چهارم (شاهد) آرد (100 گرم) بود. آزمایشات در قالب طرح کاملاً تصادفی انجام شدند. نرخ نسبی رشد (RGR) در همه تیمارها نسبت به شاهد افزایش معنی‌داری نشان داد. لاروهای سن سوم بید آرد پرورش یافته روی رژیم غذایی حاوی ویتامین C و مانیتول به ترتیب بیشترین کارایی تبدیل غذای خورده شده (ECI) (66/0±66/7 درصد) و بالاترین شاخص هضم نسبی (FDI) (72/2±2/37 درصد) را دارا بودند. بالاترین شاخص تبدیل غذای هضم شده به زیست توده (ECD) (9/0±38/16 درصد) مربوط به لاروهایی بود که از غذای حاوی ویتامین C تغذیه کردند. فعالیت کیموتریپسین (03/0±05/1) میکرومول بر دقیقه بر میلی‌گرم پروتئین در لاروهای تغذیه کرده از غذای حاوی ویتامین C افزایش معنی‌داری داشت. در حالی‌که فعالیت پروتئاز دیگر یعنی تریپسین توسط هر دو تیمار قندی و ویتامین C نسبت به شاهد افزایش یافت. رژیم‌های غذایی حاوی قندهای سوربیتول و مانیتول فعالیت آنزیم‌های کربوهیدرازی آلفا گلوکوزیداز (07/0±74/0) و بتا گلوکوزیداز را به میزان (008/0±44/0) میکرومول بر دقیقه بر میلی گرم پروتئین نسبت به سایر تیمارها تغییر دادند و فعالیت لیپاز در لاروهای تغذیه کرده از غذای حاوی سوربیتول به مقدار (06/0±30/1) و ویتامین C به مقدار (01/0±6/0) میکرومول بر دقیقه بر میلی‌گرم پروتئین کاهش معنی‌داری نشان داد. مانیتول بر فعالیت لیپاز تأثیر مثبت یا منفی نشان نداد. در بحث ایمنی شناسی تزریق جدایه 47 از قارچ Beauveria bassiana (غلظت 105 اسپور در میلی‌لیتر) به لاروهای سن سوم، سبب پاسخ همولنف به شکل افزایش معنی‌دار تعداد کل سلول‌های خونی و ایمنوسیت‌ها در زمان چهار ساعت پس از تیمار بود که نقش ویتامین C از سایر تیمارها در تغییر تعداد سلول‌های خونی به میزان (7/48± 625) عدد در میلی‌متر مکعب خون بارزتر بود. تعداد کل سلول‌های خونی، پلاسموتوسیت‌ها و گرانولوسیت‌ها با گذشت زمان تا 24 ساعت روند کاهشی نشان داد. به طور کلی، در میان تیمارها، ویتامین  Cو قند مانیتول می‌توانند به عنوان گزینه‌های مناسبی در رژیم غذایی شب‌پره آرد لحاظ شوند. به نظر می‌رسد بهبود کیفیت غذای لاروها در میزان هضم غذا، فعالیت آنزیم‌های گوارشی و توان دفاع فیزیولوژیک حشره مؤثر بوده و می‌توان امیدوار بود که پرورش شب‌پره آرد به‌عنوان میزبان جایگزین برای دشمنان طبیعی با قوت بیشتری محقَق شود.