فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

امروزه سالخوردگی جمعیت به‌عنوان یکی از روندهای بنیادین تحول جمعیتی به یک مسئله جهانی تبدیل شده است. در کشور ایران این پدیده با شدت و وضوح فزاینده‌ای بروز یافته و آثار آن به‌صورت فراگیر بر تمام عرصه­های زندگی به ویژه عرصه­ی سیاست و کارکرد دولت تاثیر گذاشته است. بر این اساس پژوهش پیش­رو، به دنبال پاسخگویی به این پرسش است که چه تاثیری سالخوردگی جمعیت بر کارکرد دولت در ایران از دهه 80 تاکنون گذاشته است؟ برای پاسخگویی به این پرسش، از روش دلفی استفاده گردید و پژوهشگر دیدگاه­های25 نفر از صاحبنظران علوم­سیاسی و اجتماعی را در مرحله اول به وسیله مصاحبه گردآوری نمود و سپس از داده­های بدست آمده، پرسش­نامه­ی بسته­ای تهیه گردید که صاحبنظران در سه مرحله پاسخ دادند که در نهایت در مرحله­ی سوم اجماع حاصل گردید. یافته‌ها نشان داد که از منظر صاحبنظران مهم‌ترین پیامد سالخوردگی جمعیت بر کارکرد دولت در ایران از دهه 80 تاکنون، «افزایش وابستگی مشروعیت و حمایت سیاسی دولت به تحقق هزینه‌ها و نیازهای سالخوردگان» بوده است (میانگین امتیاز 4.96%). همچنین، تشدید ماهیت رفاهی دولت (4.92) و گسترش گرایش‌های پوپولیستی (4.88) از دیگر نتایج برجسته بودند. این یافته‌ها آشکار می‌سازد که دولت در مواجهه با فشارهای ناشی از سالخوردگی جمعیت، بیش از پیش مشروعیت سیاسی خود را در گرو توانایی تأمین منابع مالی و خدمات رفاهی و اجتماعی می‌بیند. از­این­رو، سالخوردگی جمعیت نه تنها موجب دگرگونی در نظام تخصیص منابع دولت گردیده، بلکه جهت‌گیری‌های سیاسی آن را نیز به سوی الگوهای مبتنی بر سیاست‌های رفاهی و گرایش‌های پوپولیستی سوق داده است.