الگویابی سخنرانی رؤسای جمهور در سازمان ملل متحد (1359-1403)
نویسندگان
1 دکتری روابط بینالملل دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران.
doi
10.22054/tssq.2025.84425.1628چکیده
بررسی رویکرد سنجی، مفهوم سنجی و الگو یابی 24 سخنرانی روسای دولتهای جمهوری اسلامی ایران در مجمع عمومی سازمان ملل مبتنی بر تحلیل محتوای کیفی نشاندهنده وجود یک همگرایی و همسویی در مبانی دکترین سیاست خارجی علیرغم تفاوتهای عملکردی سیاست خارجی و تفاوت جهتگیری در سیاستگذاری داخلی این دولتها است. یافتههای اصلی این پژوهش شامل گزارههای «استمرار تکمیلی دکترین سیاست خارجی سلطه ستیز با لحاظ کردن تغییرات متن اجتماعی بینالملل مبتنی بر نیازهای منافع ملی»، «جهتگیری تحول خواهانه در نظامبینالملل» و «تلاش برای ایجاد روند اصلاحگرایانه در نظام بینالملل» در میان دولتهای جمهوری اسلامی ایران به عنوان جهتگیری اصلی در سیاست خارجی مشهود است؛ که بر این مبنای دکترین اصلی و مستمر سیاست خارجی جمهوری اسلامی ایران «دکترین تحولخواهی در نظام بینالملل» است. بر این اساس رفتار سیاستگذاران در برخورد با اتحادهای منطقهای و بینالمللی و همچنین رابطه جمهوری اسلامی ایران در حوزه سیاست همسایگی و سایر روابط خارجی قابل پیشبینی و تحلیل میگردد. همه چیز در دو فرآیند «تحولخواهی» در مقابل «وضعیت کنونی» و «تحولخواهی» در تقابل با «نظام بینالملل کنونی» که از آن تلقی «نظام سلطه» شده است، خلاصه میشود. به همین دلیل سیاست خارجی مصرانه به دنبال پیوستن و عملکرد مؤثر در اتحادهایی که هدف نهایی آنها تحول در نظام بینالملل کنونی است و در سیاستگذاری کلان کشور «نگاه به شرق» و «حمایت از دکترین مقاومت» به عنوان اصول مهم زیربنایی لحاظ میگردد؛ زیرا این روندها رویکردی تحول خواهانه در مقابل وضعیت کنونی نظام بینالملل سلطه محور تلقی میگردد. روش پژوهش به کار رفته نیز «الگو یابی مبتنی بر تحلیل محتوای کیفی استقرایی» است.