تحلیلی هرمنوتیکی از فلسفه‌‏ورزی منسیوس (Mencius) دربارۀ سیاست

نویسندگان

1 استادیار، گروه علوم سیاسی، پژوهشکده علوم اجتماعی، پژوهشگاه حوزه و دانشگاه، قم، ایران

doi
10.22059/jop.2023.357692.1006776
چکیده

منسیوس (Mencius) از مهم‏‌ترین فیلسوفان چیره‏‌دست در پارادایم چینی و سنت کنفوسیوسی است که مقاله در پی تحلیل فلسفه‏‏‏‏‌ورزی او دربارۀ سیاست بر پایۀ روش هرمنوتیک اسکینر است. او هم شارح کنفوسیوس و هم نظریه‏‌پرداز و فیلسوفی مستقل در ساحات جامعه است. بر این اساس در پاسخ به پرسش از چیستی فلسفه‌‏ورزی سیاسی منسیوس، فرضیۀ مقاله چهار فرایند هرمنوتیکی را در نظر می‏‌گیرد و با لحاظ تأثیر زمینه‏‌های ذهنی از سویی و زمینه‌‏های عینی از سوی دیگر، هنجارهای مرسوم زمانۀ منسیوس اعم از هنجارهای موافق و مخالف را مورد توجه قرار می‏‌دهد. هنجارهای موافق در مکتب کنفوسیوس است و هنجارهای مرسوم مخالف در فلسفۀ سیاسی تائوئیستی، موهیستی و قانون‏گرا متبلور است. سپس مقاله تصرفات منسیوس را در آن هنجارها تصور و تحلیل نموده و از رهگذر آن چیستی  فلسفه‏‌ورزی سیاسی منسیوس را رصد و بیان می‏‌نماید. بر اساس این فرایند، تصرفات اثباتی و انکاری او در هنجارهای مرسوم را می‏‌توان در قول به مشروعیت دوپایه آسمان - زمین، حق انقلاب، همجوشی اخلاق و سیاست، مدینۀ فاضله مبتنی بر حکومت حکیم - شهریار و ملت آموزش‏دیده فضیلت‏‌مند واجد سعادت و پیشرفت دنیوی و معنوی، شایسته‌‏سالاری، عدالت سیاسی و اجتماعی و صلح دریافت.