تحلیلی هرمنوتیکی از فلسفهورزی منسیوس (Mencius) دربارۀ سیاست
نویسندگان
1 استادیار، گروه علوم سیاسی، پژوهشکده علوم اجتماعی، پژوهشگاه حوزه و دانشگاه، قم، ایران
doi
10.22059/jop.2023.357692.1006776چکیده
منسیوس (Mencius) از مهمترین فیلسوفان چیرهدست در پارادایم چینی و سنت کنفوسیوسی است که مقاله در پی تحلیل فلسفهورزی او دربارۀ سیاست بر پایۀ روش هرمنوتیک اسکینر است. او هم شارح کنفوسیوس و هم نظریهپرداز و فیلسوفی مستقل در ساحات جامعه است. بر این اساس در پاسخ به پرسش از چیستی فلسفهورزی سیاسی منسیوس، فرضیۀ مقاله چهار فرایند هرمنوتیکی را در نظر میگیرد و با لحاظ تأثیر زمینههای ذهنی از سویی و زمینههای عینی از سوی دیگر، هنجارهای مرسوم زمانۀ منسیوس اعم از هنجارهای موافق و مخالف را مورد توجه قرار میدهد. هنجارهای موافق در مکتب کنفوسیوس است و هنجارهای مرسوم مخالف در فلسفۀ سیاسی تائوئیستی، موهیستی و قانونگرا متبلور است. سپس مقاله تصرفات منسیوس را در آن هنجارها تصور و تحلیل نموده و از رهگذر آن چیستی فلسفهورزی سیاسی منسیوس را رصد و بیان مینماید. بر اساس این فرایند، تصرفات اثباتی و انکاری او در هنجارهای مرسوم را میتوان در قول به مشروعیت دوپایه آسمان - زمین، حق انقلاب، همجوشی اخلاق و سیاست، مدینۀ فاضله مبتنی بر حکومت حکیم - شهریار و ملت آموزشدیده فضیلتمند واجد سعادت و پیشرفت دنیوی و معنوی، شایستهسالاری، عدالت سیاسی و اجتماعی و صلح دریافت.