مطالعه واکنش تابعی کفشدوزک Cryptolaemus montrouzieri (Col.: Coccinellidae) روی شپشک آردآلود مو Planococcus ficus (Hem.: Pseudococcidae)

نویسندگان

1 گروه گیاه‌پزشکی، پردیس کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه رازی، کرمانشاه

2 گروه گیاه‌پزشکی، پردیس کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه رازی، کرمانشاه

3 گروه علوم بیولوژی، وای کالج، دانشگاه لندن، انگلستان

doi
10.22092/bcpp.2020.122641
چکیده

یکی از معیارهای مهم ارزیابی دشمن طبیعی در مهار زیستی، تعیین واکنش تابعی آن نسبت به تغییرات تراکم میزبان می­باشد. شپشک آردآلود مو،Planococcus ficus (Signoret) ، یکی از آفات مهم تاکستان­ها در جهان است. کفشدوزک شکارگر CryptolaemusmontrouzieriMulsant  شناخته شده‌ترین دشمن طبیعی شپشک­های آردآلود است. پژوهش حاضر برای تعیین نوع واکنش تابعی و قدرت جستجوی کفشدوزک یاد شده نسبت به شپشک آردآلود مو انجام شد. در این پژوهش واکنش تابعی لاروهای سن سوم و حشرات بالغ نر و ماده کفشدوزک یاد شده نسبت به تراکم­های 3، 5، 7، 9 عددی حشرات کامل ماده شپشک به­عنوان طعمه، در 10 تکرار و در دمای 1±26 درجه سلسیوس، رطوبت نسبی 5 ±70 درصد و دوره نوری 12:12 (روشنایی: تاریکی) داخل ظروف پتری پلاستیکی به قطر5/7 و عمق یک سانتی‏متر و با درپوش منفذدار بررسی شد. تعداد شپشک‌های تغذیه شده در هر ظرف ثبت گردید. تجزیه و تحلیل داده­های واکنش تابعی با استفاده از نرم‌افزار SAS و به روش دو مرحله‏ای جولیانو انجام شد. در این بررسی منفی بودن شیب قسمت خطی منحنی درجه دو رگرسیون لجستیک در حشرات بالغ نر و ماده و در لارو سن سوم کفشدوزک، نشان دهنده واکنش تابعی از نوع دوم است. میزان قدرت جستجو (a) و زمان دستیابی (Th) برای لاروهای سن سوم و حشرات بالغ نر و ماده کفشدوزک به‏ترتیب (6922/0 بر ساعت و 9549/0ساعت)، (4901/0 بر ساعت و 3542/1 ساعت) و (5977/0 بر ساعت و 0996/1 ساعت) بود. لارو سن سوم دارای قدرت جستجوی بیشتر و زمان دستیابی کمتری نسبت به حشرات بالغ نر و ماده بود.