محاسبه سرعت باد در بادگیرهای بندر لافت و تاثیر آن بر مدیریت مصرف انرژی شهری
نویسندگان
1 گروه مهندسی کامپیوتر، واحد قشم، دانشگاه آزاد اسلامی، قشم، ایران
2 دانشجوی دکتری معماری، واحد بین الملل قشم، دانشگاه آزاد اسلامی، قشم، ایران
doi
10.22034/jgeoq.2025.212769چکیده
معماری بومی هر منطقه تحت تأثیر شرایط اقلیمی آن شکل میگیرد و انسان برای ایجاد فضایی مناسب برای زندگی تلاش میکند. باد نقش مهمی در این معماری دارد، بهویژه در مناطق گرم و مرطوب که معماران بومی راهکارهایی برای استفاده از باد و تهویه طبیعی توسعه دادهاند. عواملی مانند جهتگیری ساختمان، سازمان فضایی و استفاده از بادگیرها در این معماری اهمیت دارند. بادگیرها بهعنوان ابزار تهویه طبیعی، با استفاده از نیروی ثقل و جریان هوا، موجب تهویه مؤثر داخلی میشوند. آنها معمولاً بر روی بامها نصب میشوند و ظرفیت هوادهی آنها بین ۱ تا ۳.۸ متر مکعب در ثانیه متغیر است. فشار مثبت بر روی دیوارهای روبهباد و فشار منفی بر روی دیوارهای پشت به باد باعث ورود هوای تازه و خروج هوای گرم میشود. بادگیرها بهعنوان نمونهای از طراحی سازگار با اقلیمهای گرم، از نظر تهویه طبیعی در فصول گرم عملکرد مؤثری دارند. آنها به دلیل طراحی خود، میتوانند تا ۸۰ درصد از بادهای غالب در تابستان را استفاده کنند. در نهایت، از آنجا که منابع انرژی محدود بوده و انرژیهای تجدیدپذیر اهمیت بیشتری پیدا کردهاند، بررسی سازههای قدیمی مانند بادگیرها میتواند به بهینهسازی آنها و انطباق با نیازهای مدرن کمک کند. تحلیل رفتار هیدرودینامیکی بادگیرها با هدف بهینهسازی تهویه طبیعی در این مقاله مورد بررسی قرار گرفته است. نتایج بررسیهای شما نشاندهنده اهمیت طراحی بادگیرها به ویژه در مناطق جنوبی ایران است. بادگیرها با ایجاد فشار هوای کمتر در بخش تحتانی خود، جریان هوای آزاد را به درون خود جذب میکنند، که این امر باعث ایجاد باد در داخل ساختمان میشود. حتی در غیاب باد در محیط آزاد، باد با سرعتی حدود ۳ متر بر ثانیه از خروجی بادگیر خارج میشود، که به کاهش دمای محیط پیرامون کمک میکند. وزش باد در بادگیرها، بهویژه در شهر لافت و مناطق جنوبی، اهمیت ویژهای دارد. همچنین، محاسبه رابطهای برای سنجش سرعت باد زیر بادگیر با استفاده از روش رگرسیون چندمتغیره، به نظر میرسد که میتواند به عنوان ورودی برای طراحی توربینهای بادی آینده مورد استفاده قرار گیرد. اگر این رابطه دارای خطای قابل پذیرش و دقت مناسبی باشد، میتواند ابزار مفیدی برای مهندسان و محققان در پژوهشهای آینده باشد.