تحریمهای اقتصادی و چالشهای آن برای امنیت انرژی تولیدکنندگان: نمونه موردی ایران
نویسندگان
1 دکتری روابط بینالملل دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران مرکزی، تهران، ایران.
2 استاد روابط بین الملل دانشگاه یاسوج، یاسوج، ایران.
doi
10.22054/tssq.2025.70674.1347چکیده
اقتصاد ایران متکی بر صادرات انرژی است و به سبب این وابستگی مالی در برابر فشارهای ناشی از تحریم صادرات نفت و گاز آسیبپذیر است. به همین خاطر بحث امنیت انرژی یکی از مهمترین موضوعات اقتصاد سیاسی ایران به شمار میآید. پژوهش حاضر به روش تبیینی-تحلیلی و شیوه گردآوری داده به روش کتابخانهای درصدد پاسخ به این پرسش برآمده است که امنیت انرژی ایران را چه مواردی تهدید میکند؟ فرضیه مقاله این است که تشدید و استمرار تحریمهای اقتصادی علیه بخش انرژی ایران، از دهه 1390 به بعد سبب تشدید چالشهای امنیت انرژی کشور در سه حوزه حاکمیت، استحکام و تابآوری شده است بهگونهای که حتی در صورت رفع تحریمها، مقابله مؤثر با این چالشها نیازمند اصلاح بنیادی شیوههای حکمرانی در بخش انرژی کشور است. یافتههای پژوهش نشان میدهد حتی با پایان یافتن تحریمها، ایران در صادرات انرژی خود با چالشهایی همچون افت قیمت و تقاضای جهانی، عدم پیوستن به شبکههای انرژی منطقه، بهرهبرداری نامتوازن از میدانهای مشترک با همسایگان، بروز نبودن فناوریها و کاهش سرمایهگذاری در حوزه انرژی روبرو است. بنابراین رفع تحریمها مقدمهای برای پرداختن به برخی از این چالشها همچون کاهش سرمایهگذاری خارجی و بهروز نبودن فناوری خواهد بود و نه درمانی برای همه دردها و مشکلات. ازاینرو؛ ضروری است ایران در حوزه دیپلماسی انرژی فعالتر عمل نماید.
