ترجیح میزبانی و سوئیچینگ زنبورTrissolcus vassilievi بین دو جمعیت میزبان
نویسندگان
1 گروه علوم جانوری، دانشکدۀ علوم طبیعی، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران
2 گروه گیاهپزشکی، دانشکدۀ کشاورزی، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران
3 بخش تحقیقات گیاهپزشکی، مرکز تحقیقات وآموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان تهران، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، ورامین، ایران
doi
10.22092/bcpp.2018.117886چکیده
انتخاب میزبان بهوسیلۀ پارازیتوییدها اثرات حیاتی روی شایستگی آنها دارد. زنبور پارازیتوییدTrissolcus vassilievi (Mayr) (Hym., Platygastridae)، یکی از گونههای با پتانسیل زیستی بالا در کنترل سن گندم میباشد. بررسیها نشان داده است که تفاوتهای جزئی بین جمعیتهای مختلف میزبان میتواند موجب برتری نسبی پارازیتوییدهایی شود که در میزبانهای بزرگتر نشوونما مینمایند. در این تحقیق، ترجیح میزبانی و رفتار سوئیچینگ دو جمعیت زنبور T. vassilievi به دو جمعیت میزبان در نسبتهای 5:1، 4:2، 3:3، 2:4 و 1:5 دسته تخم بررسی شد. جمعیتهای تبریز و ورامین هم برای میزبان و هم برای زنبور بهکار رفتند. اندازهگیری قطر و وزن تخم سن گندم نشان داد که وزن تخم بهطور معنیداری در جمعیت تبریز کمتر از جمعیت ورامین بود.همچنین زنبورهای ورامین بزرگتر از زنبورهای تبریز و زنبورهای حاصل از تلاقی آنها، نزدیک به جمعیت مادری بودند. تجزیه دادههای ترجیح میزبانی و بررسی سوئیچینگ نشان داد که با توجه به مقادیر c1 (شاخص ترجیح سن گندم تبریز) و c2 (شاخص ترجیح سن گندم ورامین)، جمعیت ورامین زنبور T. vassilievi ترجیح منفی به تخم سن تبریز و ترجیح مثبت به تخم سن ورامین دارد، اما آزمون t مشخص کرد که این ترجیح معنیدار نیست. تجزیۀ رگرسیون خطی نیز نشان داد که تغییرات c با نسبت دو میزبان در هر دو مورد معنیدار است که مؤید وجود سوئیچینگ میباشد. در مجموع میتوان گفت که زنبور تفاوتی بین تخمهای دو جمعیت قائل نشده و تفاوتهای بین جمعیتی میزبان درحدی نیست که ترجیح میزبانی پارازیتویید را تحت تأثیر قرار دهد.