فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

باکتری‌ها از یک مکانیسم مولکولی پیشرفته به‌نام حدنصاب حسگری یا quorum sensing برای تنظیم بیان ژن‌ها و برنامه‌ریزی فعالیت‌های اجتماعی در جمعیت استفاده می‌کنند. این پدیده همراه با تولید مولکول‌های کوچک پیام‌رسان مانند اسیل هموسرین لاکتون است و فرآیندهای بیولوژیک بسیار مهمی از جمله تولید بیوفیلم، آنتی‌بیوتیک و فاکتورهای بیماری‌زایی را تنظیم می‌کند. بعضی گیاهان به‌دلیل ارتباط طولانی مدت با باکتری‌ها قادر به تولید ترکیباتی هستند که فعالیت‌های وابسته به حدنصاب حسگری باکتری‌ها را سرکوب می‌کنند. در این پژوهش فعالیت مختل‌کنندگی سیستم حدنصاب حسگری در عصارۀ متانولی 25 گونه گیاهی با استفاده از باکتری گزارش‌گر Chromobacterium violaceum CV026 در حضور پنج میلی‌گرم در لیتر مولکول سیگنال C6-AHL در محیط کشت لوریا برتانی ردیابی شد. نتایج نشان داد عصاره‌های گیاهان گشنیز Coriandrum sativum،شیرین‌بیان Glycyrrhiza glabra، منداب Eruca sativa، ختمی Althea officinalis و کرفس‌کوهی Kelussia odoratissima، تولید رنگ‌دانه ویولاسئین در باکتری C. violaceum CV026 را سرکوب کرده و باعث تشکیل پرگنه‌های روشن باکتری گزارش‌گر در اطراف چاهک عصاره‌ها شدند. عصاره‌های کرفس‌کوهی و منداب با اثر تخریبی در فعالیت پروتئین‌های LuxI و LuxR باکتری گزارش‌گر، بیشترین تأثیر را در سرکوب حدنصاب حسگری داشتند. در این پژوهش غده‌های ضدعفونی شده سیب‌زمینی با سوسپانسیون cfu/ml 106 باکتری Pectobacterium carotovorum و عصاره‌های گیاهی تلقیح و به‌مدت 72 ساعت در دمای 30 درجۀ سلسیوس و رطوبت نسبی 80 درصد قرار داده شدند. نتایج نشان داد غده‌های تیمار شده با عصارۀ گیاهان شیرین‌بیان و منداب کاهش شدید علائم پوسیدگی نرم (بیش از 60 درصد) را نشان دادند. این گیاهان حاوی ترکیباتی هستند که با اختلال در حدنصاب حسگری، تولید آنزیم‌های پکتینولیتیک را در باکتری پکتوباکتریوم مختل می‌کنند.