فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

کفشدوزک Muls. Cryptolaemus montrouzieri و کفشدوزک نقاب‌دار دولکه‌ای،Chilocorus bipustulatus (L.)  از جمله شکارگرهای مهم شپشک‌های خانوادۀ Diaspididae و Eriococcidae در ایران می‌باشند. از جمله روش‌های شیمیایی مبارزه با شپشک‌ها استفاده از روغن‌های معدنی بوده که سازگاری بالاتری با محیط داشته و با سرعت نسـبتاً زیادی در محیط از بین رفته و خطر بـروز مقاومـت یـا طغیـان آفـات ثانویه در رابطه با این ترکیبات بسیار کم است. در این مطالعه اثر روغن ولک روی حشرۀ کامل و سنین مختلف لاروی کفشدوزک C. montrouzieri و C. bipustulatus روی برگ‌های مرکبات در شرایط باغ مورد برررسی قرارگرفت. ابتدا سنین مختلف لاروی و حشرات کامل کفشدوزک‌های مزبور به‏صورت جداگانه رهاسازی و سپس با غلظت‌های 5/0، 1 و 5/1 درصد روغن ولک و آب (شاهد) روی برگ‏ها اسپری و پس از 24 ساعت تعداد حشرات مرده و زنده شمارش شد. نتایج نشان داد که در سطح احتمال 5 درصد اختلاف معنی‌داری بین اثر غلظت‌های مختلف و در تمام مراحل سنی هر دو کفشدوزک وجود دارد. غلظت 5/1 درصد دارای بیشترین مرگ‏ومیر، به‏ترتیب به‌میزان 11/1±16/92 و 24/1±83/96 درصد در لارو سن اول کفشدوزک‏های C. montrouzieri و C. bipustulatus بود. براساس نتایج و مقایسۀ آن با معیارهای ارزیابی سازمان بین‌المللی مبارزۀ بیولوژیک (IOBC)، درصد مرگ‌ومیر غلظت‌های ١ ‏و 5/0 ‏درصد روغن ولک در اکثر مراحل سنی برای هر دو گونه کفشدوزک در ردۀ دوم گروه‏بندی اثرات جانبی آفت‏کش‏ها ‏(با خطر متوسط) قرارگرفتند.