انقلاب و زمین؛ اصلاحات ارضی و سیاست زمین دولتهای انقلابی سوسیالیستی
نویسندگان
1 استادیار علوم سیاسی گرایش مسائل ایران، دانشگاه بینالمللی امام خمینی (ره)، قزوین، ایران
2 استاد علوم سیاسی دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران
doi
10.22054/tssq.2024.65965.1211چکیده
زمین و نحوه توزیع و بهرهبرداری از آن، به عنوان یک مؤلفه مهم در نظام طبقاتی جامعه روستایی، از دیرباز مورد توجه حکومتها بوده و مخصوصاً پس از وقوع انقلابهای کمونیستی، دستخوش تغییراتی بنیادی میگردد. از جمله در انقلابهای کمونیستی این مورد به چشم میخورد. در این کشورها، دولت سوسیالیستی نوپا بلافاصله به سیاست زمین و اصلاحات ارضی توجه ویژهای نشان میدهد و تلاش میکند تا زمین، مطابق با آرمانهای یک جامعه کمونیستی باز توزیع شود. شوروی، چین و کوبا سه کشوری هستند که انقلاب کمونیستی را تجربه کردهاند. هدف این مقاله، بررسی و تبیین اصلاحات ارضی و سیاست زمین دولتهای سوسیالیستی منبعث از انقلابهای کمونیستی چین، روسیه و کوبا است. روش تحقیق این پژوهش، روش مقایسهای و با استناد به منابع کتابخانهای از زبانهای اصلی است. بر اساس یافتههای این تحقیق، سیاست زمین در انقلاب شوروی عبارت بود از: سیاست زمین متصلب کالخوزی، سیاست زمین منعطف کالخوزی و سیاست زمین بریگاردهای قراردادی. سیاست زمین در انقلاب چین عبارت بود از: سیاست زمین به شیوه کشاورزی خانوادگی، سیاست زمین به شیوه کشاورزی جمعی، سیاست زمین به شیوه کمون، سیاست زمین به شیوه تعاونی روستایی. سیاست زمین در انقلاب کوبا عبارت بود از: سیاست زمین به شیوه مالکیت عمومی، سیاست زمین مبتنی بر ملی کردن اراضی و سیاست زمین به شیوه تعاونیهای مشارکتی.