نشانهشناسی مصرف مدرن در ایران امروز و تأثیر آن بر ماهیت و کارکرد دولت
نویسندگان
1 استادیار علوم سیاسی مجتمع آموزش عالی شهید محلاتی(ره)، قم، ایران.
doi
10.22054/tssq.2024.72995.1399چکیده
رواج مصرف مدرن به عنوان یک پدیده خُرد در شبکه روابط اجتماعی سالهای اخیر در ایران پدیدهای است که به عنوان یک متغیر محیطی، جامعه و سیاست در ایران را در برگرفته است. بر این اساس، سؤال اصلی پژوهش حاضر آن است که «ماکروفیزیک یا کلان قدرت سیاسی در ایران در اثر رواج مصرف مدرن دچار چه قبض و بسطهایی شده است؟» فرض بر آن است که این پدیده (رواج مصرف مدرن) ماهیت و ساخت قدرت و سیاست در ایران را دچار تغییر کرده است. با تلفیق جامعهشناسی مدرنیته پتر واگنر و جامعه مصرفی ژان بودریار به عنوان چارچوب نظری و الهام از روش نشانهشناسی اجتماعی پییر گیرو این یافتهها به دست آمده که رواج مصرف مدرن در سبک زندگی و کردارهای روزمره جامعه ایران، ضمن کالایی کردن روابط اجتماعی و سیاست، در تقویت سویههای رفاهی دولت در ایران تأثیرگذار بوده و بنابراین، هم امکان اقتدارگرایی را تضعیف کرده و هم مشروعیت نظام سیاسی را وابسته به مصرف کرده است. بر همین اساس، این پدیده ضمن تثبیت جایگاه ایران در موقعیت حاشیهای نظام تقسیم کار جهانی، تسهیل چهل تکه شدن هویت، توسعه احساس محرومیت نسبی و پیدایش سویههای نوین در جنبشهای اجتماعی را میتواند در پی داشته باشد.