فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

یکی از آلاینده‌های اصلی محیط زیست نفت و فرآورده‌های نفتی است که از اهمیت ویژه‌ای برخوردار می‌باشد؛ چرا که آلودگی‌های نفتی حتی در مقیاس و مقادیر ناچیز، می‌تواند خسارت‌های فراوان و غیرقابل‌جبرانی را بر محیط زیست وارد نماید. در این پژوهش که به روش توصیفی- تحلیلی صورت‌گرفته است سه دیدگاه اصلی و اساسی که راجع به مبانی مسئولیت مدنی خسارت‌های ناشی از آلودگی نفتی وجود داشت، مورد تبیین و واکاوی قرار گرفت و این نتیجه حاصل شد که هرچند مبنای مسئولیت در قوانین موضوعه کشور، مبتنی بر تقصیر می‌باشد که براساس آن زیان‌دیده ملزم به اثبات تقصیر مرتکب می‌باشد؛ اما در خسارات وارده بر محیط زیست که از آلودگی‌های نفتی نشأت می‌گیرد نمی‌توان قائل به چنین دیدگاهی شد؛ چرا که اثبات تقصیر مرتکب در اغلب موارد امری دشوار و غیر ممکن می‌باشد. از این‌رو به نظر می‌آید با پذیرش نظام مسئولیت محض و تغییر رویکرد، می‌توان خسارات مذکور را بر مبنای مسئولیت بدون تقصیر قابل‌جبران دانست، بدون توجه به اینکه عامل اصلی آلودگی‌های نفتی و خسارات ایجاد شده دولت باشد یا اشخاص حقوق خصوصی. بر این اساس طراحی چنین نظامی جهت جبران خسارات ناشی از آلودگی‌های نفتی دارای ضرورت می‌باشد.