فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

تحلیل علّی لایه‌بندی‌شده یک رویکرد آینده‌پژوهی است که در آن، وضعیت و آینده‌های احتمالی‌ پدیده‌ها در چهار لایه رویدادی (لیتانی)، ساختاری، گفتمانی و استعاری مورد مطالعه قرار می‌گیرد. مفروضه مقاله این است که مهمترین شرط‌ پژوهش‌های علمی تناسب روش شناسی با هستی شناسی است. به عبارت دیگر روش منتخب باید با ویژگی‌های موضوع پژوهش تناظر و تناسب داشته‌باشد. مقاله به این سوال پرداخت که آیا روش تحلیل علی لایه‌بندی‌شده برای آینده‌پژوهی دولت مناسب است؟ مقاله براساس آثار مبدع این روش (سهیل عنایت‌الله) به صورتبندی این روش و کاربرد‌ها و دستاوردهای آن پرداخته‌است؛ سپس به ویژگی‌های هستی‌شناختی دولت، به ویژه در شکل‌های امروزین آن اشاره کرده و سرانجام با استفاده از روش قیاسی تناسب این را برای برای مطالعه دولت مورد بحث قرار داده و به این نتیجه رسیده که این روش به دلیل تناظری که با سرشت پیچیده و چندلایه دولت دارد بیش از هر روش دیگری برای آینده‌پژوهی دولت مناسب است. با استفاده از این رویکرد می‌توان کارکردهای روزمره (لایه لیتانی)، ترتیبات نهادی (لایه ساختاری)، مبانی مشروعیت (لایه گفتمانی) و بنیان‌های اسطوره‌ای (لایه استعاری) دولت را مورد بررسی و تحلیل قراردا و آینده‌های احتمالی آن را شناسائی کرد. البته چون این روش بیشتر بر سویه‌های تحلیلی متمرکز است و سویه‌های هنجاری و تجویزی چندانی ندارد‌ برای آینده پژوهی دولت نیازمند تکمیل است. استفاده همزمان از دیگر روش‌های آینده پژوهی نظیر سناریو سازی، تحلیل تأثیر بر روند، تحلیل الگوها و تحلیل چرخه‌های آینده می‌تواند به تکمیل و بهینه‌سازی این روش در آینده‌پژوهی دولت کمک کند.