استقلال شورای نگهبان با نگاهی تطبیقی به نهاد دادرس اساسی در آلمان، مصر و الجزایر
نویسندگان
1 دکتری حقوق عمومی، دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران
2 دانشیار حقوق عمومی دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران
doi
10.22054/tssq.2024.72988.1459چکیده
با توجه به اهمیت نهاد دادرس اساسی و نقشی که این نهاد در تداوم نظام سیاسی و نگهبانی از متون قانون اساسی دارد، بخصوص با توجه به نقش دادرس اساسی در ارتقای حقوق و آزادیها، استقلال این نهاد از اهمیت دو چندانی در نظامهای سیاسی و حقوقی معاصر برخوردار است. تضمین و تأمین استقلال نهاد شورای نگهبان همواره از موضوعات مهم و البته چالشبرانگیز حقوقدانان و سیاسیون بوده است. جهت دستیابی به نگاهی دقیقتر در خصوص استقلال شورای نگهبان، به بررسی تطبیقی این نهاد با نهادهای مشابه در کشورهای آلمان و مصر که به ترتیب از موفقترین نهادهای دادرس اساسی در نظام دادرسی اساسی در جهان و کشورهای اسلامی و الجزایر بهعنوان نمونهای که تشابه ساختاری با شورای نگهبان ایران دارد، میپردازیم تا با تکیه بر این مطالعه و با روشی توصیفی- تحلیلی و با استفاده از منابع کتابخانهای و اینترنتی، بتوانیم به این پرسش پاسخ دهیم که میزان و درجه استقلال شورا نسبت به کشورهای موردپژوهش چگونه است؟ یافتههای پژوهش نشان میدهد که شورای نگهبان نسبت به دو نهاد مشابه در آلمان و مصر از استقلال کمتری برخوردار است و در خصوص الجزایر در وضعیت نسبتاً مشابهی قرار دارد. بر اساس یافتههای پژوهش، شورا ضعفها و کاستیهای دارد که در دستیابی به یک سطح از استقلال که رضایت عموم و بهویژه رضایت جامعه حقوقی و سیاسی کشور را بهصورت یک کلیت تأمین کند، ناتوان بوده است.